Anlamı
herhangi bir şeyi yapmak zorunda bulunmak.
Detaylı Açıklama
Mecbur kalmak, herhangi bir şeyi yapmak zorunda bulunmak, başka seçenek kalmadığı için istemeyerek bir eyleme girişmek anlamına gelir. Mecbur, Arapça kökenli bir kelime olup zorunda kalan, zorunlu demektir. Deyim, kişinin tercihinin olmadığını, koşulların onu belirli bir eyleme zorladığını ifade eder. Mecbur kalan kişi, normal koşullarda yapmayacağı bir şeyi koşulların baskısıyla yapar. Borç yüzünden evini satmak, hastalık nedeniyle işini bırakmak veya güvenlik gerekçesiyle şehir değiştirmek mecbur kalma durumlarına örnektir. Deyim, kişinin iradesizliğini değil durumun zorlayıcılığını vurgular. Mecbur kalan kişi, yapılacak başka bir şey olmadığı için o eylemi seçmiştir. Günlük dilde çok yaygın olan bu ifade, zorunluluk ve çaresizlik kavramlarının en doğrudan karşılığıdır ve hem resmi hem sözlü dilde sıkça kullanılır.
Mecbur Kalmak (olmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Borçlar birikinince sonunda evi satmaya mecbur kaldık, başka çaremiz yoktu.
- Doktor sigara bırakmasını söyledi, sağlık sorunu yüzünden bırakmaya mecbur kaldı.
- Yollar kapanınca otelde bir gece daha kalmaya mecbur kaldık, geri dönemedik.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'cebr' (zorlama) kökünden türeyen 'mecbur' kelimesinden gelir. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve hem resmi hem günlük dilde zorunluluk kavramının en yaygın karşılıklarından biri olmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak birebir aynıdır. Mecbur kalmak Arapça kökenli ve biraz daha resmi bir ifadedir. Zorunda kalmak ise Türkçe kökenli ve günlük dilde daha yaygın bir kullanıma sahiptir. İkisi de seçeneği olmayan bir durumu anlatır.
Çok yakın anlamlıdırlar. Mecbur kalmak, koşulların zorlamasıyla o duruma gelmeyi vurgular. Mecbur olmak ise daha genel bir zorunluluk ifadesidir. Kalmak fiili sürecin sonucunu, olmak fiili durumun kendisini anlatır.
Genellikle olumsuz bir durumu anlatır çünkü kişi istemediği bir şeyi yapmak zorunda kalmıştır. Ancak nadiren olumlu sonuçlanan mecburiyetler de olabilir; zorunlulukla başlanan bir iş bazen beklenmedik güzel sonuçlar doğurabilir.