Anlamı
çıkarını ön planda tutmak:
'Hayatımda hiçbir zaman menfaat gütmedim, paragözlü olmadım.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Menfaat gütmek, bir iş yaparken kişisel çıkarı ön planda tutmak, her davranışında maddi veya manevi kazanç hesabı yapmak anlamına gelen bir deyimdir. Menfaat Arapça kökenli olup çıkar, fayda anlamına gelir; gütmek ise peşinden gitmek, takip etmek demektir. Bu deyim genellikle olumsuz bir bağlamda kullanılır ve kişinin samimiyetsiz, hesapçı ve bencil olduğunu ima eder. İnsan ilişkilerinde, siyasette ve iş dünyasında sıkça duyulur. Bir kimsenin iyilik yapar görünürken aslında kendi çıkarını kolladığı durumlarda tercih edilir. Deyim, gizli bir niyetin varlığını vurgular ve genellikle eleştiri amacıyla söylenir. Samimi ve karşılıksız iyilik yapmak yerine her şeyde çıkar arayan kişilerin tutumunu tanımlar. Türk toplumunda çıkarsız, samimi ilişkiler yüceltilirken menfaat güden kişiler ayıplanır ve dışlanır.
Menfaat Gütmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hayatımda hiçbir zaman menfaat gütmedim, insanlara her zaman karşılık beklemeden yardım ettim.
- O adam her işte menfaat güdüyor, karşılığında bir şey almadan bir adım bile atmaz.
- Siyasette menfaat gütmeden sırf halka hizmet için çalışanların sayısı giderek azalıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Büyük çoğunlukla olumsuz bir anlam taşır ve kişinin çıkarcı, hesapçı olduğunu ifade eder. Ancak 'hiçbir menfaat gütmeden' şeklinde olumsuzluk ekiyle kullanıldığında tam tersi bir anlam kazanır ve kişinin samimiyetini, fedakârlığını övmek için söylenir.
'Çıkar sağlamak' sonuç odaklıdır ve bir çıkarın elde edildiğini belirtir. 'Menfaat gütmek' ise süreç odaklıdır ve kişinin her adımında çıkar hesabı yaptığını, bunu bir yaşam biçimi hâline getirdiğini anlatır. Birincisi tek seferlik bir eylemi, ikincisi sürekli bir tutumu ifade eder.
Siyaset, iş dünyası ve toplumsal ilişkilerde sıkça kullanılır. Özellikle bir politikacının halk yerine kendi çıkarını düşünmesi, bir iş insanının ortaklarını aldatması veya bir arkadaşın dostluğu çıkar aracı olarak kullanması durumlarında bu deyim tercih edilir.