Anlamı
acıma veya şefkat duygusu uyanmak veya kabarmak:
'Ömrümde hiç kimseye bu kadar saf ve derin merhamet duymamıştım.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Merhamet duymak, bir canlıya karşı acıma veya şefkat duygusu uyanmak, onun acısını veya çaresizliğini hissederek yüreğinde bir sızı ve yardım etme isteği oluşmak anlamına gelen bir deyimdir. Merhamet, Arapça kökenli bir kelime olup acıma, şefkat ve bağışlama duygusunu ifade eder. Bu deyim, insanın vicdanının harekete geçtiği, başkasının durumuna kayıtsız kalamadığı anları tanımlar. Özellikle güçsüzlerin, çaresizlerin, hastaların ve mağdurların durumuna karşı duyulan derin acıma hissi için kullanılır. Deyim hem bireysel ilişkilerde hem de toplumsal olaylarda geçer; bir annenin çocuğuna, bir insanın sokak hayvanına veya toplumun doğal afet mağdurlarına merhamet duyması gibi farklı bağlamlarda kullanılır. İslam ahlakında Allah'ın sıfatlarından olan Rahman ve Rahim kavramları merhametin en yüksek biçimini temsil eder ve insanlardan da bu erdemi göstermeleri beklenir.
Merhamet Duymak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ömrümde hiç kimseye bu kadar saf ve derin merhamet duymamıştım.
- Yaralı kuşu yol kenarında görünce merhamet duydu ve hemen kucaklayıp veterinere götürdü.
- O kadar sert görünür ama içten içe herkese merhamet duyar.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'rahmet' kökünden gelen 'merhamet' kelimesi, şefkat, acıma ve bağışlama anlamları taşır. İslam kültüründe Allah'ın sıfatlarından biri olan 'Rahman' ve 'Rahim' de aynı köktendir. Merhamet kavramı Türk-İslam geleneğinde en yüce erdemlerden biri olarak kabul edilir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Acımak daha genel ve yüzeysel bir duyguyu ifade eder; anlık bir tepki olabilir. Merhamet duymak ise daha derin, kalıcı ve etkin bir duygudur; kişi sadece acımaz, aynı zamanda yardım etme, durumu değiştirme isteği de duyar. Merhamet, acımanın daha olgun ve bilinçli hâlidir.
Kesinlikle değildir. Merhamet duymak, empati yeteneğinin ve duygusal olgunluğun bir göstergesidir. Güçlü insanlar merhamet duyabildikleri için güçlüdür; çünkü başkalarının acısını hissedip onlara yardım edebilmek cesaret ve fedakârlık gerektirir. Birçok kültürde merhamet en üstün erdemlerden biri sayılır.
Evet, hayvanlara, özellikle yaralı, hasta veya terk edilmiş hayvanlara karşı merhamet duymak çok yaygındır. Türk kültüründe hayvan sevgisi ve merhameti önemli bir değerdir. Sokak hayvanlarını besleyen, onlara sahip çıkan kişiler merhamet duygusuyla hareket eder.