Anlamı
acıma duygusuna kapılmak.
Detaylı Açıklama
Merhamete gelmek, acıma duygusuna kapılmak, birinin durumuna kayıtsız kalamamak ve şefkat hissetmeye başlamak anlamına gelen bir deyimdir. Kişi başlangıçta sert, katı veya kayıtsız olabilir ancak karşıdakinin çaresizliğini, acısını veya masumiyetini gördükçe yumuşar ve acıma duygusu uyanır. Bu deyim, duygu değişiminin o anını yakalar; kişinin katı tutumundan vazgeçip şefkat göstermeye başladığı dönüm noktasını ifade eder. Özellikle çocukların, yaşlıların veya güçsüz kişilerin durumunun sert insanları bile yumuşatması bağlamında kullanılır. İnsan doğasındaki merhamet duygusunun engellenemez bir biçimde ortaya çıkışını ve vicdanın sesini dinlemeye başlamayı güçlü biçimde anlatır. Türk edebiyatında kötü karakterlerin dönüşüm anlarında sıkça karşılaşılan bu deyim, insanın özündeki iyiliğe olan inancı yansıtır.
Merhamete Gelmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Çocuğun gözyaşlarını görünce en sert adam bile sonunda dayanamayıp merhamete geldi.
- Yıllarca küs kaldı ama hastalandığını duyunca merhamete gelip barış için adım attı.
- Yaşlı kadının hâlini gören kasap merhamete geldi ve eti yarı fiyatına verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yakın anlamlıdır ancak tam aynı değildir. 'Yumuşamak' genel bir tutum değişikliğini ifade eder ve sertliğin azalmasını anlatır. 'Merhamete gelmek' ise özellikle acıma ve şefkat duygusunun uyanmasını ifade eder. Yumuşamak daha geniş kapsamlı, merhamete gelmek daha spesifiktir.
Genellikle olumlu bir anlam taşır; katı kalbin yumuşamasını, insani duyguların galip gelmesini ifade eder. Ancak 'merhametten maraz doğar' atasözünün hatırlattığı gibi, yanlış yerde merhamete gelmek bazen zarara yol açabilir. Merhamet gösterilecek kişinin durumu bağlamı belirler.
Roman, hikâye ve tiyatroda karakterlerin dönüşüm anlarını anlatmak için sıkça kullanılır. Özellikle kötü karakterin iç hesaplaşması, vicdanının sızlaması ve nihayetinde merhamete gelmesi birçok Türk romanının temel motiflerinden biridir. Halk hikâyelerinde de adaletli sonuçlar bu dönüşümle gelir.