Anlamı
parası kalmamak.
Detaylı Açıklama
Meteliğe kurşun atmak, hiç parası kalmamak, son derece yoksul düşmek anlamına gelen bir deyimdir. Deyimdeki imge, kişinin cebindeki son meteliğe bile kurşun atar gibi harcamaya mecbur kalmasını veya meteliğin o kadar az bulunur hâle gelmesini anlatır. Aşırı parasızlığın, iflas etmenin veya ekonomik çöküşün güçlü bir ifadesidir. Günlük konuşmada hâlâ kullanılır ve kişinin mali durumunun ne kadar kötü olduğunu abartılı biçimde anlatmak için tercih edilir. Hem ciddi hem esprili tonlarda söylenebilir; bazen kişi kendi parasızlığını ironik biçimde ifade ederken bu deyimi kullanır. Osmanlı döneminin en küçük para birimi olan metelik üzerinden kurulan bu imge ekonomik sıkıntının en güçlü deyimsel ifadelerinden biridir.
Meteliğe Kurşun Atmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Maaş gününe daha bir hafta var ama meteliğe kurşun atıyorum, cebimde beş kuruş kalmadı.
- İş battıktan sonra meteliğe kurşun atar hâle geldi, eski günlerinden eser yok.
- Öğrencilik yıllarında meteliğe kurşun atardık ama yine de halimizden memnunduk, neşemiz hiç bitmezdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kurşun atmak burada mecazi bir kullanımdır. Eskiden metelik çok küçük değerli bir sikke olduğundan, onun bile bulunamaz hâle gelmesi tam bir yoksulluğu ifade eder. Kurşun atmak, arayıp da bulamayacak kadar az olmasını anlatır; tıpkı av aramak gibi metelik peşinde koşmayı çağrıştırır.
Çok yakın anlamlıdır; ikisi de parasızlığı anlatır. Ancak 'meteliğe kurşun atmak' daha renkli ve abartılı bir ifadedir, yoksulluğun şiddetini daha güçlü biçimde vurgular. 'Beş parasız kalmak' daha düz ve nötr bir anlatımdır.
Evet, özellikle kişi kendi parasızlığını anlatırken öz eleştiri ve espri amacıyla kullanılır. 'Bu ayın sonunda yine meteliğe kurşun atıyoruz' gibi ifadeler samimi sohbetlerde sıkça duyulur. Bu kullanım, durumun ciddiyetini hafifletme amacı taşır.