Anlamı
sevişmek, birbirine âşık olmak:
'Ahmet'le Fazilet'in muaşakada oldukları ve evlenmeye hazırlandıkları anlaşıldı.' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Muaşakada olmak, sevişmek, birbirine âşık olmak, karşılıklı aşk ilişkisi içinde bulunmak anlamına gelen eski bir deyimdir. Muaşaka, Arapça kökenli olup karşılıklı aşk, sevişme anlamına gelir. Deyim, iki kişinin birbirine âşık olduğunu ve bu aşkın karşılıklı yaşandığını ifade eder. Osmanlıca'dan gelen bu ifade günlük konuşmada artık çok az kullanılır; yerine 'birbirini sevmek', 'ilişkileri olmak' veya 'aşk yaşamak' gibi daha güncel ifadeler tercih edilir. Edebiyatta, tarihî romanlarda ve Osmanlı dönemi anlatılarında sıkça karşılaşılan bu deyim, eski Türkçenin zarif aşk ifadelerinden biridir. Osmanlı döneminin zarif aşk ifadelerinden biri olan bu deyim, karşılıklılık vurgusunu taşıyan özel bir yapıya sahiptir. Modern Türkçede yerini aşk yaşamak ve birbirini sevmek gibi daha sade ifadelere bırakmış olsa da edebiyatta hâlâ karşılaşılır.
Muaşakada Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ahmet'le Fazilet'in muaşakada oldukları ve evlenmeye hazırlandıkları herkes tarafından anlaşıldı.
- İki genç gizliden muaşakada imiş, mahalleli durumu sonradan öğrenmiş ve çok şaşırmış.
- Muaşakada olduklarını herkes biliyordu ama kimse açıkça dile getirmiyordu, saygı gösteriyorlardı.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'ışk' (aşk) kökünden 'müfâale' kalıbıyla türetilmiştir. Bu kalıp karşılıklı eylem bildirir; dolayısıyla muaşaka, iki kişinin karşılıklı olarak birbirine âşık olmasını ifade eder.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Arapça 'ışk' (aşk) kökünden türetilmiş 'muâşaka' kelimesi, karşılıklı aşk, birbirini sevme anlamına gelir. Kelimenin yapısında karşılıklılık (müfâale kalıbı) vardır; yani aşkın tek taraflı değil iki taraflı olduğu vurgulanır.
Günlük konuşmada artık kullanılmaz; çok eski ve ağdalı bir ifadedir. Edebiyatta, tarihî romanlarda ve Osmanlı kültürünü anlatan eserlerde karşılaşılır. Genç nesil bu kelimeyi genellikle bilmez.
'Aşk yaşamak' güncel ve sade Türkçedir; herkes tarafından anlaşılır. 'Muaşakada olmak' ise eski, edebi ve Osmanlıca kökenlidir. Anlamca aynıdır ancak üslup ve dönem farkı vardır. Muaşaka, karşılıklılığı daha belirgin vurgular.