Anlamı
cömert olmayan, iyilik yapmaktan hoşlanmayan biri, içinde yaşadığı toplum için bir değer taşımaz.
Detaylı Açıklama
Mürüvvetsiz adam suyu çekilmiş değirmene benzer, cömert olmayan ve iyilik yapmaktan hoşlanmayan birinin toplum için hiçbir değer taşımadığını anlatan güçlü bir atasözüdür. Mürüvvetsiz, cömertlikten ve iyilikten yoksun demektir. Değirmen suyla çalışır; suyu kesildiğinde un öğütemez ve kimseye faydası olmaz. Tıpkı bunun gibi cömertliği olmayan kişi de çevresine katkı sağlayamaz ve toplumda değersizleşir. Atasözü, cömertliğin ve iyilikseverliğin insan değerinin temel ölçütü olduğunu vurgular. Cimrilik ve bencilliğin toplumsal dışlanmaya yol açacağını hatırlatan köklü bir Anadolu sözüdür ve paylaşma kültürünün önemini güçlü bir imgeyle anlatır. Değirmen imgesi Anadolu'nun tarım kültüründen gelen güçlü bir benzetmedir ve cömertliğin toplumsal değerini somutlaştırır. Toplumsal fayda üretmeyen bireylerin eleştirisini somut bir Anadolu imgesiyle sunan bu söz, paylaşma kültürünün değerini vurgular.
Mürüvvetsiz Adam, Suyu Çekilmiş Değirmene Benzer Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mürüvvetsiz adam suyu çekilmiş değirmene benzer derler, kimseye faydası dokunmuyor.
- Onca parası var ama bir kuruş yardım etmez, mürüvvetsiz adam suyu çekilmiş değirmene benzer.
- Cömertlik insanı insan yapar, mürüvvetsiz adam suyu çekilmiş değirmene benzer derler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Değirmen Anadolu'da toplumun temel ihtiyacını karşılayan yapıydı; buğday öğütülerek un ve ekmek sağlanırdı. Suyu çekilmiş değirmen işlevini yitirmiştir. Cömert olmayan insan da topluma katkı sağlayamaz.
Evet, doğrudan cimriliği ve bencilliği eleştirir. Türk-İslam kültüründe cömertlik en yüce erdemlerden biri olarak kabul edilir; paylaşmayan ve iyilik yapmaktan kaçınan kişi toplumda değersiz ve işlevsiz görülür, saygınlığını yitirir.
'Cimrinin malı züğürdü sevindirir' cimriliğin ironik sonuçlarını anlatır; 'el açık olanın yüzü açık olur' ise cömertliğin kişiye kazandırdığı itibarı vurgular. Bu atasözlerinin hepsi cömertliğin toplumsal değerini ve cimriliğin olumsuz sonuçlarını işler.