Anlamı
birini budala yerine koymak, alay etmek.
Detaylı Açıklama
Nanik yapmak, birini alay ederek küçümsemek, budala yerine koymak anlamına gelen bir deyimdir. Fiziksel olarak elin parmaklarını burnun üstüne koyup sallamak şeklinde yapılan harekete de nanik denir. Çocuklar arasında sıkça görülen bu hareket, karşıdaki kişiyi ciddiye almadığını ve onunla dalga geçtiğini gösterir. Deyim hem fiziksel hareketi hem de mecazi anlamda birini küçümsemeyi ifade eder. Yetişkinler arasında kullanıldığında genellikle mecazi anlamdadır ve birinin sözlerini veya otoritesini hiçe saymayı anlatır. Çocuksu ve provokatif bir ton taşıyan bu deyim, saygısızlığın en açık biçimlerinden birini betimler. Özellikle spor karşılaşmalarında taraftarların rakip takıma nanik yapması, deyimin toplumsal ritüel hâline gelmiş kullanımlarından biridir ve tribün kültürünün ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir.
Nanik Yapmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Öğretmen arkasını dönünce yaramaz çocuk sınıfa nanik yaptı, herkes gülmeye başladı.
- Rakip takımın taraftarları gol yedikten sonra tribünlere nanik yapınca ortalık karıştı.
- Kuralları umursamayıp işini bildiği gibi yaparak adeta herkese nanik yapıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Klasik nanik hareketi, iki elin parmaklarını burnun iki yanına veya üstüne koyarak parmakları sallamak şeklinde yapılır. Bazen dil de çıkarılır. Bu hareket evrensel olarak alay etme ve küçümseme anlamı taşır. Çocuklar arasında çok yaygın olan bu hareket, yetişkinlerde nadir görülür ve yapıldığında oldukça kışkırtıcı algılanır.
Mecazi anlamda, birinin otoritesini, sözlerini veya kurallarını hiçe saymayı ifade eder. Bir çalışanın patronun talimatlarını görmezden gelmesi, bir öğrencinin okul kurallarını çiğnemesi "nanik yapmak" olarak nitelendirilebilir. Burada fiziksel hareket yoktur ancak aynı saygısızlık ve küçümseme tutumu mevcuttur.
Fiziksel nanik hareketi özellikle çocuklar arasında hafif bir alay olarak görülür. Ancak yetişkinler arasında yapıldığında kışkırtıcı ve saygısız kabul edilir. Mecazi kullanımda ise ağırlık bağlama göre değişir; samimi arkadaşlar arasında şakacı, resmi ortamda ise ciddi bir saygısızlık ifadesidir.