Anlamı
1) dikkatle inceleyerek değerlendirmek; 2) göz önünde bulundurmak.
Detaylı Açıklama
Nazarıdikkate almak, bir konuyu dikkatle inceleyerek değerlendirmek, göz önünde bulundurmak anlamına gelen bir deyimdir. "Nazar" bakış, "dikkat" ise özen anlamına gelir; ikisinin birleşimi olan "nazarıdikkat" dikkatli bakış, inceleme demektir. Deyim, resmi ve ciddi bir değerlendirme sürecini ifade eder. Özellikle bürokratik dilde, hukuk metinlerinde ve yönetim kademelerinde kullanılan bu ifade, bir konunun ciddiye alındığını ve üzerinde düşünüleceğini bildirir. Günlük konuşmada "dikkate almak" daha yaygın tercih edilse de yazılı metinlerde ve resmi söylemlerde nazarıdikkate almak hâlâ kullanılmaktadır. Osmanlı bürokrasisinden miras kalan bu ifade, dilin resmiyetini ve ağırlığını artırır. Mahkeme kararlarında ve TBMM tutanaklarında sıklıkla karşılaşılan bu kalıp, kurumsal dilin vazgeçilmez unsurlarından biridir.
Nazarıdikkate Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Komisyon, sunulan raporu nazarıdikkate alarak yeni bir karar taslağı hazırladı.
- Müdür çalışanların şikâyetlerini nazarıdikkate almış ve düzenleme yapma sözü vermişti.
- Mahkeme bütün tanıkların ifadelerini titizlikle ve sakince nazarıdikkate alarak nihai kararını okudu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam bakımından aynıdır; ikisi de bir konuyu göz önünde bulundurmak demektir. Fark üslup ve bağlamdadır: nazarıdikkate almak daha resmi, bürokratik ve edebi bir ifadeyken dikkate almak günlük Türkçede tercih edilen sade karşılıktır. Resmi yazışmalarda, hukuk metinlerinde ve akademik söylemde nazarıdikkate almak tercih edilir.
Günlük konuşmada kullanımı azalmıştır ancak resmi metinlerde, hukuk belgelerinde, TBMM tutanaklarında ve gazete başyazılarında hâlâ karşılaşılır. Osmanlıca kökenli ifadelerin yaşadığı dönüşüm sürecinde "nazarıdikkate almak" yerini büyük ölçüde "dikkate almak" ve "göz önünde bulundurmak" ifadelerine bırakmıştır.
Hukuk metinleri, mahkeme kararları, resmi yazışmalar, komisyon raporları ve TBMM tutanakları gibi resmi belgelerde en doğal durur. Ayrıca köşe yazılarında ve akademik makalelerde resmi bir ton katmak için tercih edilir. Günlük sohbette kullanılması aşırı resmi ve yapay kaçabilir.