Anlamı
dikkat etmek, dikkate almak.
Detaylı Açıklama
Nazarıitibara almak, bir konuyu dikkate almak, göz önünde bulundurmak ve değerlendirme sürecine dahil etmek anlamına gelen bir deyimdir. "Nazar" bakış, "itibar" ise değer verme anlamındadır; ikisinin birleşimi olan "nazarıitibar" saygılı ve değer veren bir dikkat demektir. Deyim, özellikle resmi belgelerde ve yönetim kademelerinde bir konunun ciddiye alınıp üzerinde düşünüleceğini ifade eder. Osmanlı bürokrasisinden miras kalan bu ifade, günümüzde hukuk metinlerinde, meclis tutanaklarında ve kurumsal yazışmalarda kullanılmaya devam etmektedir. "Dikkate almak" ve "göz önünde bulundurmak" ile eş anlamlıdır ancak daha resmi ve ağır bir ton taşır. Bir mahkemenin tanık ifadelerini nazarıitibara alması, söz konusu bilginin karara etki edecek biçimde değerlendirildiğini gösterir.
Nazarıitibara Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mahkeme heyeti savunma tarafının sunduğu yeni kanıtları nazarıitibara alarak kararını bir hafta erteledi.
- Komisyon üyeleri vatandaşlardan gelen şikâyetleri ayrıntılı biçimde nazarıitibara aldıklarını açıkladı.
- Yönetim kurulu, çalışanların taleplerini nazarıitibara alarak yeni düzenlemeler yapmaya karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam bakımından özdeştirler; ikisi de bir konuyu değerlendirmeye dahil etmek demektir. Fark üslup katmanındadır: nazarıitibara almak daha resmi, bürokratik ve ağırdır. Dikkate almak günlük Türkçede herkesçe kullanılırken nazarıitibara almak kurumsal, hukuki ve akademik metinlere özgü kalmıştır.
Mahkeme kararlarında, bilirkişi raporlarında, TBMM tutanaklarında, bakanlık genelgelerinde ve kurumsal yazışmalarda sıkça kullanılır. Ayrıca akademik tezlerde ve resmi dilekçelerde de tercih edilir. Günlük basında ise daha çok hukuk haberlerinde alıntı olarak yer alır.
Evet, Türk dilinin sadeleşme sürecinde pek çok Osmanlıca ifade günlük kullanımdan düşmüştür. Ancak hukuk ve bürokrasi dili daha muhafazakâr olduğu için nazarıitibara almak gibi ifadeler bu alanlarda varlığını sürdürmektedir. Günlük konuşmada neredeyse hiç duyulmaz ama resmi metinlerde hâlâ işlevsel bir tercihtir.