Anlamı
olacak şey değil, imkânsız:
'Görüp de sevmemek ne mümkün seni / Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin' -O. S. Orhon.
Detaylı Açıklama
Ne mümkün, bir şeyin imkânsız olduğunu, gerçekleşmesinin mümkün olmadığını belirten bir sözdür. "Mümkün" Arapça kökenli olup olası, mümkün anlamına gelir; "ne mümkün" ise "olacak şey değil, imkânsız" demektir. Deyim, gerçekleşmesini çok istenen ama ulaşılması mümkün olmayan durumları ifade eder. Orhan Seyfi Orhon'un "Görüp de sevmemek ne mümkün seni" dizesi, imkânsızlığı aşk bağlamında çarpıcı biçimde kullanır: seni gördükten sonra sevmemek mümkün değildir. Deyim, hem olumsuz hem olumlu bağlamlarda kullanılabilir. Olumsuz bağlamda bir engeli anlatırken olumlu bağlamda kaçınılmaz bir duyguyu ifade eder. Özellikle şiirde ve edebi metinlerde duygu yoğunluğunu artıran güçlü bir ifadedir. Günlük konuşmada da imkânsızlığı vurgulamak için yaygın biçimde kullanılmaktadır.
Ne Mümkün Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Görüp de sana sevdalanmamak ne mümkün, güzelliğin gerçekten karşı konulmaz cinsten.
- Bu kadar borçla ev almak ne mümkün, önce biraz biriktirmeli.
- Her gün spor yapmak ne mümkün, iş tempomuz buna izin vermiyor.
Kökeni ve Hikayesi
"Mümkün" Arapça "mümkin" (olası, mümkün olan) kelimesinden gelir. Osmanlı edebiyatında ve günlük dilinde çok yaygın olarak kullanılan bu kelime, Türkçeye yerleşmiş ve modern dilde de varlığını sürdürmektedir. "Ne mümkün" kalıbı özellikle şiir geleneğinde güçlü bir ifade aracı olarak yüzyıllardır kullanılmaktadır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
"Sevmemek ne mümkün" gibi kullanımlarda olumlu bir imkânsızlık ifade edilir: bir duyguya karşı koymak mümkün değildir. Bu kullanımda imkânsızlık olumsuz değil, aksine güçlü bir duygunun kaçınılmazlığını anlatan olumlu bir vurgudur. Özellikle aşk şiirlerinde ve beğenme ifadelerinde tercih edilir.
Anlam bakımından aynıdır ancak "ne mümkün" daha duygusal, daha edebi ve daha vurgulu bir ifadedir. "İmkânsız" kuru ve nesnel bir tespitken "ne mümkün" hayıflanma, özlem veya hayranlık gibi duyguları da barındırır. Şiirlerde ve duygusal ifadelerde "ne mümkün" tercih edilir.
Gazel, şiir, mektup ve roman diyaloglarında sıkça karşılaşılır. Divan edebiyatında âşığın sevgiliye kavuşmasının imkânsızlığı, modern şiirde ise toplumsal ideallerin ulaşılmazlığı bu ifadeyle anlatılır. Orhan Seyfi Orhon, Yahya Kemal ve Necip Fazıl'ın şiirlerinde güçlü bir lirik araç olarak kullanılmıştır.