Anlamı
sonuç vermek:
'Ağır ve onulmaz hastalıklar için yapılan tedavi, bir iyilik şeklinde görünse bile, azabı devam ettirmekten başka bir netice vermiyor.' -İ. A. Gövsa.
Detaylı Açıklama
Netice vermek deyimi, başlatılan bir iş, uygulanan bir yöntem ya da girişilen bir çabanın somut bir sonuç doğurması anlamında kullanılır. Bu sonucun olumlu mu olumsuz mu olduğu bağlama göre belirlenir; ancak sözcüğün kendisi yalnızca sürecin bir çıktıya ulaşmış olduğunu bildirir. Hastalık tedavisi, sınav hazırlığı, ticari girişim, müzakere ya da bir aile meselesi gibi başlangıcı ve süreci olan her durum için söylenebilir. Resmî dilde sıkça karşımıza çıkar; rapor, mahkeme tutanakları, akademik metinler ve gazete haberlerinde anlatımı netleştirici bir işlev görür. Halk dilinde ise meyve vermek, sonuç vermek gibi alternatifleriyle birlikte yaşar ve aynı düşünceyi farklı tonlarla iletir. Bu yönüyle deyim Türkçenin süreç-sonuç ilişkisini ifade eden en istikrarlı kalıplarından biri olarak yazılı ve sözlü dilde köklü yerini korur.
Netice Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aylarca uyguladığı yeni gübreleme yöntemi sonunda netice verdi, hasat geçen yıla göre iki katına çıktı.
- Sıkı diyet ve düzenli yürüyüş üç ayın sonunda netice vermeye başladı.
- Yıllardır süren tedavi maalesef netice vermedi, doktorlar yeni bir tedavi planı önerdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamca aynı olsalar da üslup farkı belirgindir. Netice vermek Arapça kökenli olduğundan daha resmi, kalıplaşmış ve yazılı dilde sıkça karşılaşılan bir ifadedir. Sonuç vermek ise daha günlük, sözlü konuşmada doğal ve gençlerin dilinde yaygındır. Aynı cümle ikisinden hangisiyle yazıldığına göre farklı bir resmiyet düzeyi kazanır; yazar tonuna göre seçim yapar.
Tıp, hukuk, ticaret ve mühendislik gibi süreç sonucu kritik öneme sahip alanlarda sıkça duyulur. Doktor 'tedavi netice verdi mi?' diye sorar; hâkim 'müzakere netice vermedi' diye karar yazar; tüccar 'bu yatırım netice verdi' diye değerlendirir. Resmî ve teknik bağlamların ortak yanı, çabanın somut karşılığını dile getirme gerekliliğidir; deyim de tam bu işlevi üstlenir.
Evet, olumsuz sonuçlar için olumsuz çekimle birlikte rahatlıkla kullanılır. 'Netice vermedi', 'kötü netice verdi' veya 'beklenen neticeyi vermedi' yapıları sıkça duyulur. Bu yüzden deyim değer yargısı taşımaz; yalnızca sürecin bir noktaya ulaştığını veya ulaşamadığını bildirir. Bu nötr yapı, onu bilimsel ve hukuki metinlerde tercih edilen bir kalıp haline getirir.