Anlamı
1) boşandığı kişiyle yeniden evlenmek; 2) mec. bir işe yeniden başlamak.
Detaylı Açıklama
Nikâh tazelemek deyimi, ilk anlamıyla boşandığı eşle yeniden evlenmek, aradaki bağı yeni bir törenle kurmak demektir. Mecazi anlamı ise eskimiş, bırakılmış ya da unutulmuş bir işe, alışkanlığa, mesleğe ya da projeye yeniden başlamayı anlatır. Türkçenin esnek mecaz dünyasında sıkça karşımıza çıkan bu deyim, hem aile içi yaşamı hem iş ve sosyal hayatı kapsayan geniş bir kullanım alanına sahiptir. Tazelemek fiili burada bir bağı, bir yemini ya da bir kararı güncellemek anlamı taşır. Edebiyatta gerek aile romanlarında gerek esnaf ve sanat çevresinin hikâyelerinde başvurulan bir kalıptır. Hem duygusal hem pratik tonu birlikte taşır. Bu özelliğiyle deyim Türkçenin evlilik etrafında geliştirdiği zengin kalıp dağarcığının mecaza açılan en yaratıcı uçlarından birini temsil eder.
Nikâh Tazelemek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Boşandıktan üç yıl sonra eski eşiyle yeniden anlaştı ve nikâh tazeledi.
- Atölye uzun süre kapalı kalmıştı, usta dönüp eski mesleğine nikâh tazeledi.
- Spor salonuna gitmeyi yeniden ele aldı, sağlıklı yaşama nikâh tazeledi der gibi enerjikti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tazelemek kelimesinin getirdiği yenileme imgesi mecaza çok uygundur. Hayatta bırakılmış ve sonra geri dönülmüş herhangi bir uğraş için bu söz doğal düşer. Halk dili bir kararın kalıcılığını ve yeniden iradeyle başlatıldığını vurgulamak istediğinde evlilik gibi ciddi bir bağı metafor olarak ödünç alır. Bu yüzden deyim iş, sanat, spor gibi pek çok alanda kullanılır.
Halk arasında olumlu bakılır; gönüllerin yeniden bir araya gelmesi takdir edilir. Ancak akıllıca düşünüldüğünden emin olmak istenir. Bu nedenle 'nikâh tazelemek' kararı genellikle ailelerin ortak yorumuyla şekillenir. Halk söyleyişinde bu deyim çoğunlukla yumuşak ve onaylayıcı bir tonla kullanılır; iki tarafın olgunlaştığı imasını da taşır.
Bırakılmış meslekler, terk edilen sanat dalları, ihmal edilen sağlıklı alışkanlıklar ve yeniden ele alınan eski projeler bu kullanımın ön planındadır. Söz konusu eylem hem bir kararlılık hem bir ciddiyet taşıdığı için evlilik metaforu bu bağlama tam oturur. Bu yüzden 'okumaya nikâh tazeledim' gibi cümleler hem mizahi hem ciddi tonda duyulabilir.