Anlamı
çokça birlikte bulunmaktan çok sıkı bir alışkanlık edinmek:
'Çoluk çocuk öylesine öğür oldular ki anları dışarıdan gören pekâlâ çok nüfuslu tek bir aile sanabilirdi.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Öğür olmak deyimi, halk dilinde iki kişinin veya bir kişi ile bir yerin uzun süreli birliktelik sonucu birbirine alışmasını, sıkı bir bağ kurmasını anlatır. Öğür sözcüğü Türkçenin eski katmanlarından gelir; yaşıt, akran, alışkın anlamlarını taşır. Söz çoğunlukla insan ilişkilerinde, hayvanlarla bağda, mekanlarla alışmada kullanılır. Yıllarca aynı işyerinde çalışan iki arkadaş öğür olur, aynı evi yıllarca kullanan ailenin evle bağı öğürlüğe dönüşür, çoban koyunlarına öğür olur, yaşlı amca yaşadığı sokağa öğür olur. Söz kuşaklar arası ortak deneyimin, derin alışkanlık bağlarının, mahalle hayatının ortak hafızasının dilsel bir göstergesidir gerçekten halk dilinde derin yer eden bir kalıp olarak yaşar samimi içtenlikle her dönemde değerli yer alır.
Öğür Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yirmi yıldır aynı işyerinde birlikte çalışan dayım ve meslektaşı birbirine öğür oldu, biri olmadığında diğeri rahat edemez hale geldi, ekipteki diğerleri onların kardeşçe bağına gıpta ediyordu içtenlikle.
- Köyün çobanı yıllarca güttüğü koyunlara öğür olmuştu, sürünün her hayvanını adıyla tanır, hangisinin yemekte zorluk yaşadığını sezerdi, hayvanlarla insan arası bağ sıradan bir mesleğin ötesindeydi.
- Yaşlı amca yıllarca yaşadığı sokağa öğür olmuştu, her bina, her kaldırım, her ağaç onun için anılarla doluydu, sokaktan ayrılmayı düşünmüyordu hayatının son demlerini orada geçirmek istiyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Türk çobanlık geleneğinden gelir; sürü ve hayvan-insan alışkanlığı insan ilişkilerine taşınarak günlük dile yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Öğür Türkçenin eski katmanlarından gelir; yaşıt, akran, alışkın anlamlarını taşır. Eski Türkçede sürü, küme, grup anlamı da vardır. Halk dili bu zengin sözcüğü iki kişi veya kişi-yer arasındaki alışkanlık bağını anlatmak için kullanmıştır. Söz duyumsal olarak sürü duygusu, sıkı bağ, ortak deneyim anlamlarını birden taşır gerçekten oldukça köklü bir sözcük olarak Türkçenin tarihsel zenginliğinin örneği.
Evet, öğür sözcüğünün sürü anlamı doğrudan çobanlık geleneğinden gelir. Çoban sürüsünün her hayvanını tanır, hayvanlar da çobanlarına alışır; bu karşılıklı alışkanlık öğürlük olarak adlandırılır. Halk dili bu mesleki sahneden insan ilişkilerine taşımış; söz çobanlık kültürünün dilsel bir mirasıdır. Eski Türkçenin tarımsal hafızası bu kalıpta canlıdır gerçekten.
Modern iş hayatında uzun süreli ekip arkadaşlıkları, dostluklarda yıllarca süren beraberlikler, evlilik bağlarının olgunlaşması süreçleri hep öğürlük kavramıyla anlatılır. Söz değişen iş kültürüne rağmen değerini korur; kısa süreli ilişkilerin değil derin bağların sözel göstergesi olarak yaşar. Halk dili derin insan ilişkilerinin kıymetini bu kalıpta korur gerçekten.