Anlamı
çok iğrenmek.
Detaylı Açıklama
Öğüreceği gelmek deyimi, halk dilinde aşırı iğrenç bir manzara, koku, durum veya davranış karşısında bedenin kusmaya yaklaşacak kadar tepki vermesini anlatır. Öğürmek fiili Türkçede mide içeriğinin yukarı doğru zorlanması, kusmaya yakın olma hali anlamı taşır. Söz hem fiziksel hem ahlaki iğrenme için kullanılır; çürümüş bir nesnenin kokusu kadar haksızlığa uğrayan birinin ahlaki tiksintisi de bu kalıpla ifade edilir. Bozuk bir yiyeceği gören kişi, kötü kokulu bir çevreye giren turist, dolandırıcılık haberini duyan vatandaş, ahlaki açıdan iğrenç bir olay duyan büyük, gıda zehirlenmesi yaşamış sokak yemeği müşterisi bu kalıbın canlı figürleridir gerçekten halk dilinde derinden duyumsanan sertçe bir tiksinti kalıbı olarak yaşar.
Öğüreceği Gelmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Buzdolabında günler boyunca unutulan yemeği gören anne öğüreceği geldi diyerek mutfağı havalandırdı, hemen mahalleli bir yardım çağırdı, mutfak baştan aşağı temizlendi sonunda kararlılıkla içtenlikle.
- Dolandırıcılık haberini duyan dayım öğüreceği geldi diye söze döktü, kandırılan ailelerin durumuna sertçe tepki gösterdi, ahlaki açıdan bu davranışın kabul edilemez olduğunu uzun uzun ifade etti.
- Kötü kokulu bir çevreye giren turist öğüreceği geldi diyerek hemen dışarı çıktı, yerel rehber onu daha temiz bir alana götürdü, deneyim onun zihninde uzun süre yer etti maalesef üzücüydü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Öğürmek Türkçede mide içeriğinin yukarı doğru zorlanması, kusmaya yakın olma hali anlamı taşır; tıbbi olarak agonal kusma ya da iğrenme refleksi olarak bilinen bedensel tepkiyi anlatır. Halk dili bu somut bedensel tepkiyi sözel olarak yakalar; söz duyumsal olarak gerçek bir iğrenmenin tablosunu sunar gerçekten oldukça canlı ve sözel olarak güçlü bir kalıp.
Bağlam belirleyicidir. Bozuk yiyecek, kötü koku, kirli ortam gibi fiziksel uyaranlar karşısında söylenmişse fiziksel iğrenme anlamı vardır. Ahlaki bir olay, haksızlık haberi, kötü davranış karşısında söylenmişse ahlaki iğrenme ifade edilir. Halk dili tek kalıba iki ayrı iğrenme türünü yükleyerek konuşmacıya esneklik sunar gerçekten oldukça incelikli kullanım.
Söz duyulduğunda söyleyenin tepkisinin uç noktada olduğu hemen anlaşılır; sıradan rahatsızlık değil neredeyse bedensel sınırı zorlayan bir iğrenme söz konusudur. Halk dili böylece konuşmacının duygusal yoğunluğunu net biçimde ifade etmenin bir aracını sunar. Söz daha çok samimi ortamlarda kullanılır; resmi ortamlarda nezakete uygun değildir gerçekten.