Anlamı
baston yutmuş gibi.
Detaylı Açıklama
Oklava yutmuş gibi, bir kişinin çok dik, katı, esnemeyen ve gergin bir duruş sergilediğini anlatan görsel imgesi güçlü bir deyimdir. Oklava hamur açmakta kullanılan düzgün ve sert bir mutfak aletidir; benzetme bu sertliği ve düzgünlüğü insan vücuduna aktarır. Söyleyen kişi muhatabın yumuşaklıktan uzak, gergin ya da fazla resmi tavrını dile getirmek için bu kalıba başvurur. Halk dilinde özellikle kabarık, kibirli veya gergin tavırlı kimseler için kullanılır. Anlatıma alaycı bir tonla görsel bir keskinlik katar. Türkçenin mutfak aletlerinden insan davranışına geçen renkli benzetmeleri arasında yer alır. Söyleyen kişinin yüzünde hafif bir gülümseme, dinleyenin gönlünde ise tasvir edilen sahnenin canlı bir tablosu belirir doğal şekilde.
Oklava Yutmuş gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantıya öyle dik durarak girdi ki, herkes ona oklava yutmuş gibi diye bakıp gülümsedi sessizce.
- Yeni patronun yanında çocuk öyle gerildi ki, sandalyede oklava yutmuş gibi öylece dimdik oturdu uzun süre.
- Düğün fotoğrafında gelin ailesi öyle ciddi duruyordu ki, hepsi oklava yutmuş gibi görünüyordu albümde.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla alaylı veya mizahi bir tonla söylenir. Çünkü kişinin gerginliği veya aşırı resmi tavrı eleştirilmek istenmektedir. Sözü söyleyen kişi muhatabın yumuşaklıktan uzak duruşunu görsel bir benzetmeyle çarpıcı biçimde dile getirir. Anlatım, ortama gülümseten bir keskinlik katar.
Oklava düzgün, sert ve esnemeyen bir mutfak aletidir. Bu yapısı insan duruşuna uygulandığında gerginliği ve katılığı çarpıcı biçimde anlatır. Mutfak kültürünün halk dilindeki yansıması olan bu seçim, deyimin gözle görür somut bir karşılık taşımasını sağlamış ve hatırda kolay kalmasını sağlamıştır.
Genellikle olumlu bir çağrışım taşımaz; daha çok gerginlik, kibir veya aşırı resmiyet eleştirilir. Ancak askeri ve resmi ortamlarda dik duruşun gerekli olduğu hatırlanarak nadiren takdir karışımı bir tonla da söylenebilir. Bu durumda deyimin alaycı yanı belirgin biçimde yumuşar.