Anlamı
1) herhangi bir şeyin boyutlarını ölçmek; 2) terzi vücut ölçülerini tespit etmek.
Detaylı Açıklama
Ölçü almak deyimi, somut anlamı net biçimde taşıyan bir günlük dil kalıbıdır. İki temel kullanımı vardır. Birincisi mühendisin, marangozun, tesisatçının inşaata, mobilyaya, boruya metreyle yaklaşıp boyutları kayıt altına almasıdır. İkincisi ise terzinin müşterisinin omuz, sırt, kol, boy, bel ölçülerini şerit metreyle tek tek alıp deftere yazmasıdır. Geleneksel mahalle terzi atölyelerinde ölçü almak ayrı bir törendi; usta müşteriyi ayağa kaldırırdı, mezuralı kalfa yardım ederdi, ölçüler eşi benzeri olmayan bir kişisel hizmetin temelini oluştururdu. Modern hayatın hızlı hazır giyim çağında geleneksel ölçü alma sahnesi azalmış olsa da düğün kıyafetlerinde, takım elbiselerde, özel diktirilen pantolonlarda, ev tadilatlarında, mobilya siparişlerinde hala canlılığını korur gerçekten.
Ölçü Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yeni mobilya için ustabaşı evimize gelip salonun boyutlarını ölçü aldı, hatta kapı ölçülerini bile kayıt etti, hazır mobilya sığar mı diye dikkatlice ölçtü her yeri.
- Düğün için takım elbise diktiren amca terziye giderken eşi de eşlik etti, üstat ölçü alırken her sayıyı yüksek sesle söyledi, kalfa hepsini deftere not düştü.
- Banyo tadilatı için tesisatçı çağrıldı, gelir gelmez duvarların ve boruların ölçüsünü aldı, malzeme listesini cep telefonuna yazıp markete sipariş verdi hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Geleneksel mahalle terzi atölyelerinde müşteri ayağa kaldırılır, usta etrafında dolaşır, kalfa mezurayı tutardı. Önce omuzlar, sonra sırt, sonra kol, bel, kalça, boy, paça uzunluğu tek tek ölçülürdü. Her sayı yüksek sesle söylenir, deftere yazılırdı. Bu süreç on dakikadan yarım saate kadar sürerdi; ürün kişiye özel olduğu için müşterinin de katılımı şarttı. Halk dili bu zengin sahneyi tek bir kalıba sığdırmıştır.
Terzilik, mimarlık, marangozluk, tesisatçılık, dekorasyonculuk, perdeci, halıcı, mobilyacılık gibi pek çok meslek dalında ölçü almak günlük bir iştir. Mesleğin temel adımıdır; doğru ölçü olmadan üretim yapılamaz. Halk dili bu mesleki gerçeği günlük dile taşımış; her birinin kendi içinde özelleşmesine rağmen ortak bir adlandırma sağlamıştır gerçekten oldukça uygulamalı bir kalıp.
Hazır giyim çağında standart bedenler ölçü alma ihtiyacını azaltmıştır; bedenli mağazalardan alış verişte denemek yeterli olur. Yine de özel diktirilen kıyafetler, takım elbiseler, gelinlikler, yöre giysileri için ölçü alma hala vazgeçilmez bir aşamadır. Halk dili modern alışkanlıklara rağmen bu geleneksel adımı söze gömerek korur; düğün hazırlığında en çok duyulan kalıplardan biridir.