Anlamı
çok büyük sıkıntı, üzüntü:
'Sürgün benim için ölüm gibi bir şey olmuştu.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Ölüm gibi deyimi, yaşanan bir acının, sıkıntının ya da üzüntünün büyüklüğünü ölümün ağırlığıyla kıyaslayarak ölçer halk dilinde. Ölüm insan için kabul edilebilecek en uç kayıp, en ağır olay olduğu için söz, ondan daha az olan her acıyı bir kıyas noktasına oturtur. Reşat Nuri Güntekin'in karakterinin sürgün için söylediği ölüm gibi bir şeydi cümlesi, fiziksel ölüm olmadan yaşanan bir acının da yaşamaktan ölmek olarak duyumsanabileceğini söyler. Eşinin ihanetini öğrenen koca, çocuğunu kaybeden anne, yıllarca kurduğu işi iflasla kaybeden iş insanı, sevgilisinden ayrılan genç, vatanından sürgün olmuş aydın, hayalini kurduğu kariyeri kaybeden uzman bu kalıbın canlı figürleridir gerçekten içtenlikle samimi bir biçimde.
Ölüm gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Şirketinin iflasını öğrendiği gün dayım ölüm gibi hissetti, on beş yıllık emeğinin bir gecede yok olduğunu kavrayan ifadesi günlerce yüzünden silinmemişti acı bir biçimde.
- Reşat Nuri'nin pasajındaki gibi sürgünü ölüm gibi yaşayan aydın vatanından uzakta geçirdiği yılları her gün bir kayıp olarak hissetmişti gurbet hayatı çok ağır bir yüktür.
- Eşini ihanette yakalayan kadın o akşam evden ayrılırken ölüm gibi hissediyordu, yirmi yıllık birlikteliğin bir saatte yok olması ona ağır bir ağırlık bıraktı sessizce.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Halk dili acıyı ölçerken bir referans noktasına ihtiyaç duyar; ölüm bu referansın en uç noktasıdır. Ondan daha büyük bir acı yoktur. Söz böylece dinleyiciye en yüksek olası acıyı işaret ederek kıyas yapar; yaşanan sıkıntı bu uç noktayla karşılaştırılır. Halk dili abartıyı kullanırken bile mantıklı bir ölçü kurar; söz birkaç kelimeyle muhatabın derdinin büyüklüğünü iletmeyi başarır gerçekten.
Reşat Nuri tarihsel ve toplumsal sürgünleri eserlerinde sıkça işler; vatandan uzakta yaşamayı sadece coğrafi ayrılık değil ruhsal bir kopuş olarak resmeder. Karakterin sürgün benim için ölüm gibiydi sözü bu ruhsal kopuşun fiziksel ölümle eş ağırlıkta olduğunu söyler. Söz edebi anlatımda halk dilinin keskinliğini kullanarak duygu yoğunluğunu okuyucuya geçirir gerçekten oldukça etkili.
İflas sonrası yaşanan kayıp duygusu, sevdiğin kişinin ihaneti, çocuğunu kaybetmiş ailenin yası, ağır kazadan sonra eski hayatına dönemeyen kişinin durumu, sürgün ve göç deneyimi, yıllarca emek verdiği eserin yok edilmesi, ülke değişikliğinde kaybedilen sosyal kimlik bu deyimin modern karşılıklarıdır. Söz değişik dönemlere göre yeni acılar bulup kendini yeniler gerçekten.