Anlamı
geniş zaman kipinden sonra gelerek belirsizlik, olasılık anlamı katan bir söz:
'Olur a! Ağası belki sılaya gitmiştir, yerine tabanı yarık biri gelmiştir, ona da mektubu emniyet edememiştir.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Olur a, bir durumun gerçekleşme ihtimalinin düşük ama mümkün olduğunu vurgulayan kısa ama etkili bir kalıptır. Sermet Muhtar Alus'un olur a ağası belki sılaya gitmiştir cümlesi tipik bir kullanımdır; karakter olası bir senaryoyu açıklarken bu sözcüğü kullanır. Olur a yağmur yağarsa diye şemsiye almak, olur a yolda durulur diye yedek lastik götürmek, olur a gece geç kalırsam diye anneme haber bırakmak bu kalıbın günlük hayattaki sahneleridir. Söyleyen kişi tedbirli bir öngörü kurar; ihtimal düşüktür ama gerçekleşirse hazırlıklı olunmuştur. Halk dilinin pratik akıl yürütmesinin tipik bir örneğidir; en kötü senaryoya karşı küçük bir hazırlık yapmak akıllı sayılır. Ola ki kalıbına yakındır ama olur a daha günlük ve sıcak bir tona sahiptir; konuşma diline daha hızlı kayar.
Olur A! Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Olur a yağmur yağarsa diye çantaya şemsiye koydum, hava güneşli görünüyor ama tedbir elden bırakılmaz, yolda ıslanmak istemiyorum hiç.
- Olur a köy düğününe katılmak istersen önceden haber ver, biz de seni karşılamaya geliriz havaalanından, otobüsten inince taşımak için araç hazır bulunur.
- Olur a bu küçük girişim büyük bir şirkete dönüşebilir, hayallere açık olmak hayatta önemli, sabırla çalışmak gerekiyor adımları teker teker atmaktan.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En kötü senaryoya karşı küçük bir hazırlık yapmak. Yolculuk için ekstra şarj cihazı, ev için yedek anahtar, tatil için kredi kartı dışında biraz nakit. Bu küçük hazırlıklar olur a sözüyle özetlenir; ihtimali düşük ama olası bir durumun varlığını kabul edip ona göre tedbir almak. Halk dili bu pratik aklı yüzyıllar boyunca aktarmış, sözel bir alışkanlık haline getirmiştir.
Ola ki daha edebi, daha mesafeli, biraz arkaik bir hava taşır; yazılı metinlerde sıkça karşımıza çıkar. Olur a ise günlük konuşma diline daha yakındır; samimi, kısa, akıcıdır. İki kalıp aynı dilbilgisel işlevi görür ama söyleyenin tarzı ya da yazılı/sözel ortam hangi formun seçileceğini belirler. Akıllı yazar bu nüansı kullanır.
Karakterlerin iç planlamalarını, olası senaryoları hesaplama anlarını aktarmak için kullanılır. Sermet Muhtar Alus'un cümlesinde olduğu gibi karakter olası bir durumu düşünür; olur a böyle olabilir senaryosu kurar. Bu kalıp diyaloglara doğallık ve gerçeklik katar; karakterin tedbirli düşünme yapısını okuyucuya kısa bir cümlede aktarır. Roman ve hikayelerin canlı sözcükleridir.