Anlamı
1) bilmez gibi davranmak; 2) kabul etmemek, geri çevirmek.
Detaylı Açıklama
Omuz kaldırmak, omuzları yukarı silkme jestinin sözel adıdır; iki ana anlam taşır. Birincisi bilmez gibi davranmak, kayıtsız görünmek; çocuk neden böyle yapıyorsun denince omuz kaldırıp bilmiyorum demek gibi. İkincisi bir öneri veya teklifin reddi; küçük bir omuz hareketi karşı tarafa hayır mesajı verir. Beden dili kültürlerarası bir alandır ama Türk dili omuz kaldırma jestini iki ayrı sözel anlama yerleştirmiştir; bağlam ayırt edici olur. İş yerinde toplantıda omuz kaldıran çalışan ya bilgi sahibi değildir ya da konuya katılmaz; aile sofrasında omuz kaldıran çocuk ya gerçekten bilmemektedir ya da kabul etmiyordur. Halk dili sözcüksüz iletişimi sözcüklü hale getirerek nüansı çoğaltmıştır kararlı bir şekilde.
Omuz Kaldırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sorduğum soruya cevap vermek yerine omuz kaldırdı, bilmediğini ya da konuşmak istemediğini açıkça gösterdi tavrıyla, ben de fazla üstüne gitmedim doğrusu.
- Aldığım teklifi düşündüm ama içime sinmediği için omuz kaldırarak red etmek zorunda kaldım sonunda kararsızca, karşı taraf da bunu anlayışla karşıladı.
- Çocuk yaramazlık yaparken yakalandı, anne neden böyle yapıyorsun deyince omuz kaldırarak bilmiyorum dedi, küçük yüzünde mahcubiyet vardı doğrusu sevimli.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Omuz kaldırma jesti kültürlerarası bir bilmemek hareketidir; insan ne diyeceğini bilmediğinde, ne yapacağına karar veremediğinde omuzlarını yukarı çeker. Bu jestin Türk dilinde iki ayrı anlama yerleşmesi anlamlıdır; biri bilmemeyi, diğeri reddi anlatır. İki anlam aslında aynı kararsızlık kökünden gelir; söyleyenin tonu hangi anlamın geçerli olduğunu belirler.
Bu deyim sözel olmayan iletişimin yani beden dilinin sözel hale getirilmiş halidir. Karşı taraf gerçekten omuzlarını kaldırmasa bile, kayıtsızlığı sözle aktarmak istediğinde omuz kaldırdı deyimi kullanılır. Bu yönüyle halk dili jesti sözcüğe taşır; iletişim çift kanallı hale gelir. Türk konuşma kültürünün incelikli aktarımlarından biridir.
İki kalıp birbirine yakındır ama omuz kaldırmak daha çok bilmemeyi, omuz silkmek ise önemsememeyi vurgular. Kaldırmak hareket vurgusudur; silkmek ise hareketin altındaki kayıtsızlık duygusunu öne çıkarır. Söyleyen kişi muhatabın bilgisizliğini mi yoksa umursamazlığını mı vurgulamak istiyor; bu nüansa göre kalıp seçimi yapılır kolayca.