Anlamı
aldırmamak, önem vermemek:
'Seni hizmetime alacağım, dedim. Âdeta omuz silkerek: -Pekâlâ, dedi.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Omuz silkmek, bir konuya, soruna ya da teklif edilen şeye aldırmamak, önemsememektir. Silkmek fiili önemli; çırpıştırma, üstünden atma anlamı taşır. Sanki konu omuzlara konmuş bir yük gibidir, kişi bu yükü omuz silkerek üstünden atar. Falih Rıfkı Atay'ın âdeta omuz silkerek pekâlâ, dedi cümlesi bu kayıtsızlığın çarpıcı bir örneğidir; karakter sözle değil bedenle de kayıtsızlığını ifade eder. Patronun çalışan şikayetlerine omuz silkmesi, sevgilinin önemli bir konuyu konuştuğunda omuz silkmesi, öğretmenin uyarısına çocuğun omuz silkmesi bu kalıbın sıkça duyulduğu sahnelerdir. Söyleyenin tonu çoğunlukla eleştireldir; karşı tarafın sorumluluğu üstlenmediği için kınanır. Omuz kaldırmak bilmemeyi, omuz silkmek umursamamayı vurgular; bu nüans cümle seçiminde belirleyici olur.
Omuz Silkmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mahalledeki su sorunu için yardım istedik ama belediyenin yetkili adamı omuz silkip çıkıp gitti, sorunu kendi başımıza halletmek zorunda kaldık üzgün.
- Patron şikayetimizi dinledikten sonra omuz silkip ekibe dağıttı, çalışanlar bu kayıtsız davranışa epey içerlemişti aralarında ve birkaç istifa yaşandı.
- Çocuğun ödevi yapmadığını söyleyince kayıtsız bir biçimde omuz silkti, dersleri umursamadığı her halinden belli, anne baba olarak ne yapacağımızı şaşırdık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Silkmek üst üste sallayarak bir şeyi düşürmeyi, üstten atmayı anlatır. Halı silkilir, atkı silkilir, yorgan silkilir. Bu fiil omuza eklendiğinde sanki konuyu omuzdan düşürür gibi bir görsellik doğar; kişi sorumluluğu üstünden atmıştır. Halk dilinin somut bir günlük eylemi soyut bir kayıtsızlığa aktarma becerisi bu kalıpta çok başarılı çalışır.
Falih Rıfkı Atay'ın âdeta omuz silkerek pekâlâ, dedi cümlesi karakter tasvirinin Türk edebiyatındaki örneklerinden biridir. Karakter söze tepki vermez, hareketle reddeder. Omuz silkmek burada hem kayıtsızlığı hem küçümsemeyi anlatır. Atay birkaç sözcükle karakterin tüm tutumunu okuyucuya aktarır; bu deyimin edebi gücü zaman içinde değer kazanmıştır.
Bazen evet. Önemsiz dedikodulara, anlamsız tartışmalara omuz silkmek olumlu bir tutum sayılır; kişinin olgun ve seçici olduğunu gösterir. Söyleyen kişi bu durumda kalıbı takdir karışımı bir tonla söyler. Yine de baskın kullanım eleştirel taraftadır; gerçekten ilgilenilmesi gereken bir konuya omuz silkmek toplumsal hayatta hoş karşılanmaz.