Anlamı
güler yüz gösterirken kötülük yapmak.
Detaylı Açıklama
Öperken ısırmak deyimi, halk dilinin ikiyüzlülüğü ve sahte sevgi gösterilerini en çarpıcı biçimde anlatan kalıplarından biridir. Öpme sevgi ve yakınlığın en samimi göstergesidir; ısırma ise düşmanca ve saldırgan bir eylemdir. Aynı anda hem öpüp hem ısıran kişi sahte bir samimiyetin altında gerçek niyetini gizlemektedir. Söz çoğunlukla aile içi ilişkilerde, iş yerinde, mahalle muhabbetlerinde, siyasi söylemde kullanılır. Eşine güler yüz gösterip arkasından dedikodu yapan akraba, iş arkadaşına gülümseyip yöneticiye karalama yazan rakip, müşteriye nezaketle yaklaşıp arkadan dolandıran satıcı, dostmuş gibi davranıp gizlice rakip iş kuran ortak bu kalıbın canlı figürleridir gerçekten halk dilinde derin yer eden sert bir eleştiri kalıbı olarak yaşar.
Öperken Isırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aile toplantısında gülümseyerek konuşan akraba arkamızdan dedikodu yapıyormuş, atalarımız öperken ısırmak demişler tam bu durumu görmüşler gibi diye annem hayretle yorumladı acı bir biçimde.
- İş arkadaşına gülümseyerek selam veren rakip aynı anda müdüre onun hakkında karalama notları yazıyormuş, öperken ısırmak sözü onun davranışı için tam yerinde bir tabir oldu hayal kırıklığı yaşadı.
- Müşteriye nezaketle yaklaşıp arkadan dolandıran satıcının hilesi ortaya çıkınca mahallede atalarımız öperken ısırmak derken bayağı haklı çıkmışlar diye söz edilmeye başlandı acı acı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Öpmek sevgi ve yakınlığın, ısırmak ise düşmanlık ve saldırının somut göstergeleridir. İki karşıt eylemin aynı anda gerçekleşmesi imkansız gibi görünür ama halk dili tam bu paradoksu kullanır; ikiyüzlülüğün özünü yakalar. Kişi dışta sevgi gösterirken içte düşmanlığı saklar. Söz duyulduğunda dinleyici hemen sahneyi zihninde canlandırır; halk dilinin çarpıcı imgesi mesajı keskinleştirir gerçekten.
Aile içi ikiyüzlülük, iş yerinde rekabet, ticaret hayatında dolandırıcılık, siyasi söylemde sahte vaatler, dostluk ilişkilerinde gizli düşmanlık gibi geniş alanlarda söz aktif olarak kullanılır. Halk dili böylece sahte samimiyete karşı bir uyarı sistemi kurar; söz dinleyiciyi dikkatli olmaya, görünüşe değil davranışa bakmaya çağırır gerçekten oldukça koruyucu bir bilgelik.
Modern psikoloji pasif-agresif davranış, manipülasyon, ikiyüzlü kişilik özellikleri gibi konuları derinlemesine inceler. Atasözü bu modern psikolojik kavramları yüzyıllar öncesinden iki kelimeye sığdırmıştır. Söz hem kişiliğin tanımlanmasında hem davranışın eleştirisinde aktif bir araçtır; halk bilgeliği psikolojik içgörüsünü çağdaş bilime kapı aralayan örneklerinden biridir gerçekten.