Anlamı
dağınık olarak, gelişigüzel bir biçimde.
Detaylı Açıklama
Orasına burasına, bir nesnenin ya da bir bedenin gelişigüzel, rastgele, plansız bir biçimde dağıtılması demektir. Çoğu zaman zarf görevinde kullanılır; düşünmeden bir yere fırlatılan eşya, üst üste yığılmamış kağıtlar, bir bedene serpilen iğneler ya da dağıtılan saç toplulukları için söylenir. Konuşan kişi tek bir merkez göstermeden iki ucu birden işaretler; nesne ortada ya da köşede değil, sağda solda her yerdedir. Çocuğun oyuncaklarını odanın orasına burasına saçması, dağılmış evrakların masanın orasına burasına dökülmesi, hastanın iğnelerin vücudunun orasına burasına yapılması bu kalıbın klasik sahneleridir. Söyleyenin tonu bazen eleştirel, bazen tasvir edici, çocuk söz konusuysa da sevgi karışımı tatlı bir hayretle yüklüdür; sahne hep gözle görünür, kalıbın görsel zenginliği konuşmaya akıcılık verir.
Orasına Burasına Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Oğlum eve girdiğinden beri oyuncaklarını koltuğun orasına burasına bırakıp odasına çekildi, akşam yatmadan önce hepsini toparlamak zorunda kalacak.
- Hastanede tahlil için hemşire kolumun orasına burasına iğne batırdı, üç deneme sonunda ancak damarı bulabildiğini söyleyince ben de gülmeye başladım.
- Tatil dönüşü valizi açtığım anda kıyafetler dolabın orasına burasına dağıldı, sonra hepsini saatlerce katlayıp düzgün yerlerine yerleştirmek zorunda kaldım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Zarf görevinde, eylemin nasıl yapıldığını anlatır. Atmak, koymak, serpmek, dağıtmak gibi eylemlerin yanına gelerek o eylemin plansızca ve birden çok noktaya yöneltildiğini söyler. Tek bir yer değil, birden çok yer kastedildiği için cümlede çoğul bir görsellik yaratır. Bu yapısı halk dilinin özelliklerinden birinin somut örneğidir.
Tek yer değil, en az iki yer demektir; ama vurgu aslında sayıda değil, dağınıklıktadır. Orası ve burası ifadeleri birlikte kullanıldığında, hareket hem oraya hem buraya gider; konuşan kişi gözünde belirli bir nokta görmez. Bu, çift ifadelerin halk dilindeki en pratik kullanımıdır; saat geç olmuş, oraya buraya yetişeceğiz cümlesinde de aynı mantık çalışır.
Hekimlik dilinde hastanın bedenine yapılan iğne, alınan kan, çıkarılan biyopsi gibi işlemler için orasına burasına ifadesi sıkça duyulur. Vücudun farklı noktalarına çok sayıda işlem yapıldığında bu kalıp doğal olarak devreye girer. Halk dilinin tıbbi muayene anlatımına sızdığı doğal ortamlardan biridir; doktor da hasta da bu kelimeyi rahatça kullanır.