Anlamı
kaybolmak, arkada iz bırakmadan gitmek:
'Böylelerinin kirayı biriktirdikten sonra bir para vermeden ortadan sır olanları çoktur.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Ortadan sır olmak, bir kişinin ya da nesnenin geride hiçbir iz bırakmadan ortadan kalkması, neredeyse büyülü bir biçimde kaybolmasıdır. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında geçen kirayı biriktirdikten sonra bir para vermeden ortadan sır olanları çoktur cümlesi en bilinen örneklerden biridir; mahalleden tek bir gece içinde, eşyaları taşınmış ve hiçbir komşuya haber verilmeden çekilip giden kiracıların hikayesidir bu. Sır sözcüğü deyime ezoterik bir hava katar; sahibinin kaybolup gittiği değil, varlığının bir sırrın içinde eridiği hissini verir. Eski mahalle hikayelerinde alacaklılarını atlatan borçlu, sevdiğini terk eden sevgili, gizli ajan kimliği açığa çıkıp şehri terk eden adam bu kalıbın baş karakterleridir. Bugün sosyal medyada hesabını birden kapatan kişiler için de mizahla söylenir.
Ortadan Sır Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kira borcunu üst üste biriktiren komşu bir sabah ortadan sır oldu, kapısının önünde sadece eski mektupları kaldı, ev sahibi onu arıyor hala.
- Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanında geçtiği gibi kirayı biriktirdikten sonra ortadan sır olanların hikayeleri eski İstanbul mahallelerinde dilden dile gezer.
- Sevgilisi tarafından aldatıldığını öğrenen genç kadın eşyalarını topladı, ailesine bile haber vermeden başka şehre taşındı, ortadan sır oldu kararlıca.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sır kelimesi gizli bilgi, ezoterik gerçek, kişiye özel saklı şey anlamına gelir. Halk dili kayboluşu bu sözcükle birleştirince, kişinin bir sırrın içine girmiş gibi göz önünden silindiği hissi doğar. Eskiden masallarda tılsımlı insanlar sır olur, görünmez olurdu. Bu mistik çağrışım kalıba kalıcı bir görsel zenginlik kazandırır.
Eski mahalle romanlarında alacaklılarını atlatan borçlular, sevgilisinden ayrılan kederli kişiler, gizli kimliği açığa çıkmış casuslar, ailesine söylemeden başka şehre kaçan gençler bu kalıbın baş karakterleridir. Hikayelerde bu kayboluşun çevrede yarattığı tartışma günlerce konuşulur; mahalle dedikodusunun en sevdiği malzemelerden biri olur.
Sosyal medyada bir hesabın birden kapatılması, telefonun açılmaması, son görülme zamanının uzakta kalması ortadan sır olmanın çağdaş karşılıklarıdır. Hatta yabancı dilde ghosting olarak adlandırılan iletişim kesme davranışı bu deyimle iyi örtüşür. Halk dilinden alınan eski kalıp dijital ilişkilerin yeni gerçekliklerine uyum sağlamış oluyor.