Anlamı
bir işe girişirken ölümü göze almak.
Detaylı Açıklama
Ortaya koymak, bir işe girişirken canını dahi göze almak, sahip olunan her şeyi riske atmaktır. Buradaki ortaya koymak ifadesi pazarlık masasına nakit para koymak gibi düşünülebilir; ne kadar koyarsan o kadar kazanırsın ya da kaybedersin. İnsan canını masaya koyduğunda artık kazanma ihtimaline karşı en büyük bedeli ödemeye razı olmuştur. Askeri operasyonlarda canını ortaya koyan asker, kanser tedavisi için yıllardır biriktirdiği parayı ortaya koyan baba, bilim için tüm kariyerini bir araştırmaya ortaya koyan akademisyen bu kalıbın canlı örnekleridir. Söz çoğunlukla takdir tonu taşır ama bazen endişe ya da uyarı da ifade eder; her şeyi ortaya koymak her zaman akıllıca olmayabilir. Cesaret ve risk yönetimi arasındaki sözel sınır bu deyimde çok belirgindir.
Ortaya Koymak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Asker vatanı için canını ortaya koyup düşman hattını yardı, geri dönmedi, mezarı şehit aileleri için bir buluşma noktası oldu yıllar boyunca.
- Babam çocuğunun tedavisi için yirmi yıllık birikimini ortaya koydu, ev tapusu masaya geldi, tek odalı bir apartman dairesine taşınmak göze alındı kararlıca.
- Akademisyen üç yıllık araştırmasını tek bir konferans bildirisine ortaya koydu, jürinin sorularına teker teker cevap vererek alanında öne çıkmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pazarlık masası imgesinden gelir. Ortaya konulan şey artık geri çekilemez; oyun bitene kadar masada kalır. Bu görsel mantık bedensel bir riske, mali bir yatırıma veya kariyer kararına aktarıldığında çok güçlü bir cesaret ifadesi doğar. Halk dili soyut kararı somut bir masa imgesiyle birleştirip kalıbı hatırda kalıcı yapmıştır.
Çoğunlukla takdir tonu taşır ama bazen uyarı tonu da olur. Çok düşünmeden bütün birikimi ortaya koymak kumar sayılır; aile evine kadar her şey ortaya konulduğunda kayıp telafi edilmez. Bu yüzden cesaret ile dikkatsizlik arasındaki sınır deyimin yorumlanmasında belirleyicidir. Söyleyen kişinin tonu ve durumun haklılığı bu yorumu yönlendirir.
Canını feda etmek, her şeyini riske atmak, ölümü göze almak, varını yoğunu sürmek gibi kalıplar yakın anlamlıdır. Ortaya koymak bunların arasında pazarlık masası imgesi nedeniyle daha kontrollü bir cesareti çağrıştırır. Diğerleri tek yönlü fedakarlık vurgusu yaparken ortaya koymak hesaplı bir riski de ima edebilir.