Anlamı
herhangi bir konuya ait tercihini belirtmek, rey vermek:
'Yıllardır, kime oy verdiğini bile bilmiyorsunuz.' -A. Ağaoğlu.
Detaylı Açıklama
Oy vermek, bir konuda kendi tercihini açıkça ya da gizli sandıkta belirtmek demektir. Adalet Ağaoğlu'nun romanlarındaki yıllardır kime oy verdiğini bile bilmiyorsunuz çıkışı, bu fiilin sadece sandığa pusula atmak değil, vatandaşlık bilinciyle yapılan düşünülmüş bir tercih olduğunu hatırlatır. Cumhurbaşkanlığı seçimi, milletvekili tercihi ve yerel yönetim oylamaları en bilinen alanlardır; ancak okul aile birliği toplantısında, apartman yönetiminde, dernek kongresinde de oy vermek hayata sızar. Türk siyasi tarihinde ilk açık sandıkla gizli oy sistemi 1950 seçimlerinde uygulandı; o günden bu yana deyim, demokratik kültürün omurgasındaki en yalın eylem olmayı sürdürüyor. Oy vermekten kaçınanlar için ise sandığa gitmek de bir tercihtir hatırlatması yapılır.
Oy Vermek (kullanmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yıllardır kime oy verdiğini bile bilmiyorsunuz diyordu yazar, oysa demokrasinin temeli bu küçük tercihin sahiplenilmesinde yatıyordu aslında.
- Reşat amca on sekiz yaşına basmadan önce sandığa gidemeyeceğine üzülüyordu, bayramda ailesine ilk kez oy vereceğini gururla anlatıyordu.
- Apartman yönetimi otoparkın yeniden düzenlenmesi için oy vermek istedi, akşam saat sekizde tüm kat malikleri salonda toplandı kalabalıkça.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
1934'te kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınması ilk büyük adımdır; bu Avrupa'nın büyük bölümünden önce gerçekleşmiştir. İkinci kırılma 1950 seçimleridir, çok partili dönemde gizli oy açık sayım sistemine geçilmiştir. 18 yaş seçim yaşı 1995 değişikliği ile getirilmiştir. Her kırılma deyimin kapsamını genişletmiştir.
Apartman yönetim toplantıları, okul aile birliği, dernek kongreleri, sendika temsilcisi seçimi, üniversitelerde rektörlük danışma kurulu gibi pek çok yerde söylenir. Hatta arkadaş grubunda nereye yemeğe gidileceğine karar verilirken bile mizahi olarak oy verelim denir; deyim resmi alanlardan günlük hayata sızmıştır.
İkisi aynı anlamı taşır; oy vermek konuşma diline biraz daha yakın, oy kullanmak resmi metinlerde tercih edilen biçimdir. Yüksek Seçim Kurulu metinlerinde oy kullanmak, gündelik haberlerde oy vermek geçer. Anlamca fark yoktur, kayıt diline göre tercih değişir.