Anlamı
para yönünden sürekli sıkıntı içinde olmak:
'Ömrünün büyük bölümünde parasızlık çekmiş olan bir çeşit kumarbazdı.' -R. Erduran.
Detaylı Açıklama
Parasızlık çekmek deyimi, kişinin uzun süre para sıkıntısı içinde yaşamak, ekonomik darlık altında olmak anlamında kullanılır. Refik Erduran'ın 'Ömrünün büyük bölümünde parasızlık çekmiş olan bir çeşit kumarbazdı' cümlesi sözün edebî bir örneğidir. Söz, geçici bir sıkıntıdan çok kalıcı bir ekonomik durumu anlatır; çekmek fiili sıkıntının ağırlığını ve süresini vurgular. Düşük gelirli emekliler, işsizlik dönemindeki aileler, eğitimini sürdürmeye çalışan yoksul öğrenciler, kayıp dönemleri yaşayan küçük esnaflar için söylenir. Söz, halkın yoksulluk deneyimini damgalamadan ve onurunu zedelemeden dile getiren incelikli bir ifadedir. Çağdaş yoksullukla mücadele politikaları söz konusu sosyal gerçeği farklı bağlamlarda ele alır. Söz, çağdaş yoksullukla mücadele politikaları söyleminde halkın deneyimini sade biçimde dile getiren temel bir karşılıktır.
Parasızlık Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Düşük gelirli bir işte yıllarca çalışıp parasızlık çeken işçi atalarımız sabır ve emek bir gün karşılığını alır demişler diye umut etti, sonunda mesleki gelişim kursuna katılarak gelirini artırma fırsatı buldu.
- Eşini erken kaybedip ailesini tek başına geçindirmeye çalışan dul kadın parasızlık çekti, mahalle yardımlaşma derneği onu desteklediği için ailenin temel ihtiyaçları karşılandı.
- Eğitim hayatı boyunca parasızlık çeken öğrenci burs başvurusuyla kabul edildi, üniversiteyi tamamlayıp yeni iş hayatına başlayınca ailesinin maddi yükünü hafifletmek için tasarruflarını paylaşmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çekmek Türkçede sıkıntı çekmek, ağrı çekmek, sıla çekmek, dert çekmek gibi pek çok kalıpta uzun süreli, dayanılması zor durumlara katlanmayı anlatır. Halk dili parasızlık çekmek kalıbında bu zengin fiille finansal sıkıntının süreğenliğini söze döker; söz duyumsal olarak yıllarca dayanılan bir yükün ağırlığını zihinde canlı tutar.
Türk halk dili ekonomik zorluk anlatımı zengin bir söz dağarcığına sahiptir; parasızlık çekmek, paraya sıkışmak, para çıkışmamak, ekmek elden su gölden gibi kalıplar bu söz dağarcığının parçalarıdır. Halk dili kuşaklar boyunca yaşanan ekonomik sıkıntıların sözel bir aynası olarak iş görür; söz ekonomik bilincin sosyal aktarımına aracılık eder.
Modern sosyal devlet asgari ücret, sosyal yardım, işsizlik maaşı, çocuk parası, eğitim bursu gibi mekanizmalarla parasızlık çekenlere destek olmaya çalışır. Halk dilinin parasızlık çekmek kalıbı bu modern sosyal mücadelenin köklü bir öncüsüdür; söz vatandaşın ekonomik haklarını talep etmesi için canlı bir bilinç aracıdır.