Anlamı
bölüşmede hisse ayrılmak, belirli bir bölüm verilmek:
'Uşak'a kadar yirmi beş otuz esir de bizim payımıza düştü.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Payına düşmek deyimi, bir bölüşmede bir kişiye hisse ayrılmak, belirli bir bölümün ona verilmesi anlamında kullanılır. Aka Gündüz'ün 'Uşak'a kadar yirmi beş otuz esir de bizim payımıza düştü' cümlesi sözün edebî bir örneğidir. Söz, bölüşme ve paylaşımın doğal bir parçası olarak hayatın pek çok alanında kullanım bulur. Miras paylaşımında her bir varisin aldığı pay, ortaklıkta ayrılan kazanç payları, savaş sonrası bölüşülen ganimet, kurada çıkan görev veya sorumluluk, bir aile sofrasında her bireyin alacağı tatlı dilimi bu deyimin geçtiği bağlamlardır. Söz çoğu zaman kabullenme veya tevekkül tonuyla kullanılır. Türkçenin bölüşme ve kader dilinin halk arasındaki köklü ve canlı bir karşılığı olarak yaşar.
Payına Düşmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Miras paylaşımında payına büyük bir mülk düşen kardeş ailedeki adaletin sağlandığını hissetti.
- Ortak yatırım kazancında payına yüksek bir miktar düşen ortak ekibine teşekkür etti.
- Takım sorumluluğunda payına en zor görev düşen üye soğukkanlılıkla çalışmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Düşmek Türkçede pek çok anlam taşıyan çok yönlü bir fiildir; pasif bir biçimde bir konuma yerleşmek, kişiye atfedilmek gibi farklı kullanımları vardır. Payına düşmek kalıbında bu zengin fiille kişiye doğal bir bölüşüm sonucu pay verilmesi söze döker. Halk dili bu zengin fiille adalet ve eşitlik kavramlarını söze damıtır; söz duyumsal olarak hak edilen payın atfedilmesini zihinde canlı tutar.
Miras paylaşımları, ortak yatırım kazançları, takım sorumluluk dağıtımı, ailesel sorumluluk paylaşımı, sosyal sorumluluk projelerindeki rol dağılımı, ödüllendirme süreçlerindeki hisse belirlemeleri gibi pek çok modern paylaşım sahnesinde söz tam yerini bulur. Halk dili modern adil dağıtımın sözel bir aracını sunar; söz çağdaş hayatın canlı bir parçasıdır.
Modern adalet anlayışı hak edilen payın doğru biçimde verilmesini, eşit fırsatların sağlanmasını, sorumluluğun adil dağıtılmasını temel ilkeler olarak görür. Halk dilinin payına düşmek kalıbı bu modern adalet anlayışının köklü bir öncüsüdür; söz çağdaş hayatta da canlı bir araç olarak yaşar. Halk bilgeliği modern adalet kültürüyle örtüşür.