Anlamı
tkz. birini korkutmak, gözdağı vermek:
'Daha dün Kel Mahmut'u yıkayıp yağlayan yavşak bugün kalkmış ona posta koyuyor.' -R. Ilgaz.
Detaylı Açıklama
Posta koymak deyimi, argo bir kullanım olarak bir kimseyi korkutmak, ona gözdağı vermek, tehdit etmek anlamında kullanılır. Söz, posta kelimesinin sözel bir saldırı pozisyonu olarak halk dilinde mecazlaşmış olmasından beslenir; mahalle ve sokak kültüründe sosyal hiyerarşi belirleme aracı olarak yaygın biçimde kullanılır. Sokak gruplarında yeni gelen birine sosyal hiyerarşiyi gösteren genç erkekler, iş yerinde altındaki çalışanları intimide eden agresif yöneticiler, mahalle güç dengelerini koruyan eski sakinler, okul ortamında sınıf arkadaşlarını korkutan zorba öğrenciler, alacak tahsilatlarında borçluyu sıkıştıran agresif tahsildarlar, yeni gelen apartman sakinlerini korkutan eski komşular bu deyimle anılır. Söz negatif, agresif ve eleştirel tonlarla kullanılır. Türkçenin sokak kültüründen beslenen halk arasındaki canlı bir argo kalıbıdır.
Posta Koymak (atmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Daha dün Kel Mahmut'u yıkayıp yağlayan yavşak bugün kalkmış ona posta koyuyor diyen yazar sokak hiyerarşisindeki ahlak dışı dönüşümleri eleştiriyordu.
- İş yerinde yeni başlayan asistanına posta koymaya çalışan kibirli yönetici müdürün uyarısı ile karşılaştı, davranışını değiştirmek zorunda kaldı.
- Mahalleye yeni taşınan aileye posta koymaya kalkışan eski sakinler komşuluk ilişkilerini bozdular, ev sahibi araya girerek meseleyi çözmek zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Posta koymak özellikle sokak kültürü, mahalle kabadayılığı, lümpen subkültür gibi sosyal grupların dilinde yaygınlaşmış bir argo kalıptır. Yirminci yüzyıl şehirleşmesi ile birlikte halk dilinde yer bulmuş; özellikle erkek gençlerin sosyal hiyerarşi belirleme dilinde yer alarak deyimleşmiştir.
Mahalle ortamları, sokak grupları, iş yerinde tahakküm dinamikleri, okul içi zorbalık, alacak tahsilatları, apartman çatışmaları, gençlik kavgaları gibi pek çok sosyal gerginlik ortamında söz tam yerini bulur. Halk dili agresif sosyal davranışın sözel bir aracını sunar; eleştirel bir uyarı niteliği taşır.
Modern psikoloji ve sosyal bilimler zorbalık, tahakküm, sosyal baskı gibi olguları olumsuz davranışlar olarak inceler; mağdurların korunması ve önleyici politikalar geliştirilir. Posta koymak deyimi bu çağdaş zorbalık karşıtı söylemin halk dilindeki köklü öncüsüdür; agresif davranışı sözel olarak işaret eden değerli bir kalıptır.