Anlamı
hiç rahat etmemek:
'Derler ki bugünden itibaren Zeliha'nın kalbi rahat yüzü görmedi.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Rahat yüzü görmemek deyimi, bir kimsenin uzun bir süre boyunca hiç huzur ve sükûnet bulamaması, hayatının sürekli sıkıntılarla geçmesi anlamında kullanılır. Söz hüzünlü ve trajik bir ton taşır. Ardı ardına yakın kayıplar yaşayan biri, uzun süreli bir hastalıkla mücadele eden bir hasta, ekonomik krizden bir türlü kurtulamayan bir aile reisi, evlilik hayatı baştan sona zorluklarla geçen biri için söylenir. Kalıp özellikle bir kişinin tüm hayatına bakıldığında nadiren rahat anı olduğunu anlatmak için kullanılır; yani anlık bir sıkıntıdan değil süregelen bir kötü gidişten söz eder. Edebî metinlerde ve yaşam hikâyelerinde sıkça karşımıza çıkar; halk dilinin acı dolu yaşamları özetlemek için kullandığı kalıplardandır.
Rahat Yüzü Görmemek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Derler ki bugünden itibaren Zeliha'nın kalbi rahat yüzü görmedi diyen yazar karakterin uzun yıllar sürecek acılarının ilk haberini veriyordu.
- Üst üste gelen sağlık sorunları nedeniyle aylarca rahat yüzü görmeyen yaşlı amca uzun bir tedavi sürecinin sonunda yavaşça ayağa kalktı.
- Genç yaşta kocasını kaybeden ve üç çocuğunu tek başına büyüten kadın yıllarca rahat yüzü görmedi, ancak çocukları yetişince soluk alabildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rahat yüzü görmemek anlık bir aksaklıktan değil uzun yıllar süren bir acıdan söz eder. Bu yüzden konuşanın sesinde bir hüzün, bir acıma, bir kabulleniş hissedilir. Söz hayatın bir kişiye sürekli olarak yük yüklediği durumlarda anlam kazanır; bu da kalıba trajik bir derinlik verir.
Kullanılmaz. Bir günün ya da bir haftanın kötü geçmesi için söylenmez; söz uzun bir süreyi kapsayan bir kötü gidişe işaret eder. Yıllar boyu süren bir hastalık, bitmeyen bir mali sıkıntı, sürekli kayıp veren bir yaşam tipik bağlamlardır.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu gibi yazarlar bu kalıbı karakterlerin kaderini özetlemek için kullanmıştır. Söz romanın bir karakterinin uzun yıllar sürecek acısını tek bir cümlede toparlama gücüne sahiptir; bu yüzden edebî metinde sıkça öncül bir cümle olarak yer alır.