Anlamı
1) taşıt bir yere, bir şeye veya bir başka taşıta yanaşmak:
'Bu arabalar her akşam Beyoğlu'nda Tokatlıyan'ın yaya kaldırımına rampa eder.' -H. R. Gürpınar. 2) argo birinin içki masasına çağrılmadığı hâlde oturmak.
Detaylı Açıklama
Rampa etmek deyimi, somut anlamda bir taşıtın bir yere, bir nesneye ya da başka bir taşıta yanaşmasını, kenara çekilmesini anlatır. Söz, denizcilik diline ait rampa kavramından gelir; iki geminin yan yana gelmesi anlamında kullanılırdı, sonra kara taşımacılığına genişlemiştir. Argo bir kullanımda ise davetsiz birinin başka bir grubun içki masasına oturmasını anlatır; bu kullanımda hafif eleştirel ve mizahi bir ton vardır. Tokatlıyan'ın yaya kaldırımına rampa eden eski arabalar, bir limanda demirleyen yük gemisi, eğlence ortamında davetsiz misafir olarak masaya oturan biri tipik örneklerdir. Söz teknik bir tanım olarak nötr, argo bağlamda ise eleştirel bir tonla geçer; halk dilinin iki uçtan beslenen ilginç kalıplarındandır.
Rampa Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu arabalar her akşam Beyoğlu'nda Tokatlıyan'ın yaya kaldırımına rampa eder diyen yazar eski şehrin gündelik hareketini canlı biçimde aktarıyordu.
- Limana yaklaşan büyük yük gemisi yavaşça rampa etti ve yükleme operasyonu için yerini aldı, liman görevlileri hazırlıklarını yaptı.
- Eğlence ortamına davetsiz girip masaya rampa eden tanıdık eski arkadaşlarının nazikçe uyarısı ile durumun farkına vardı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, İtalyanca ya da Fransızca rampa kelimesinden gelir. Denizcilikte iki geminin yan yana gelmesi anlamına özelleşmiş; sonra kara taşımacılığında bir taşıtın bir yere yanaşması anlamına genişlemiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rampa, İtalyanca rampa ya da Fransızca rampe kelimesinden Türkçeye geçmiştir; eğimli yüzey, yamaç anlamı taşır. Denizcilikte iki geminin yan yana gelmesi anlamına özelleşmiş, sonra kara taşımacılığında bir taşıtın bir yere yanaşması anlamına genişlemiştir. Halk dili argo bir kullanım da türetmiştir.
Argo bağlamda rampa etmek, bir kimsenin davetsiz biçimde başkalarının içki masasına oturması anlamını taşır. Söz iki geminin yanaşması imgesinden mizahi bir genişleme yapar; gemilerin biri diğerine doğru yaklaştığı gibi adam da masaya yanaşır. Hafif eleştirel bir ton içerir.
Söz çağdaş Türkçede denizcilik ve taşımacılık dilinde teknik bir terim olarak yaşar. Argo kullanımı da arkadaş ortamlarında, mizahi sohbetlerde duyulur; ama gündelik dilde nadirdir. Hüseyin Rahmi Gürpınar gibi yazarların eserlerinde eski İstanbul hayatını yansıtan bir kalıp olarak yer alır.