Anlamı
oy kullanmak:
'Ekseriyeti öksürüklü ise de henüz rey verecek kadar kolunu oynatabilir.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Rey vermek deyimi, bir seçim ya da oylama sürecinde tercihini açıklamak, oy kullanmak anlamında kullanılır. Söz Arapça kökenli rey kelimesinden gelir; görüş, kanaat, oy anlamlarını taşır. Belediye seçimlerinde sandığa giden vatandaş, dernek yönetim kurulunun oylama yaparken her üyenin rey vermesi, bir mahalle muhtarının seçiminde komşuların sıraya geçmesi, parlamentoda bir yasa teklifinin oylamasında milletvekillerinin tercih bildirmesi tipik bağlamlardır. Söz çağdaş Türkçede daha çok oy vermek biçiminde geçer; rey vermek edebî ve hukuki dilde varlığını korur. Halk dili Osmanlıca dönem mirasından gelen bu kalıbı resmî yazıda hâlâ kullanır; sade dilde yerini oy vermek almıştır ama eşdeğer iki ifade olarak anılır. Söz hukuki ve resmi dilin temel kavramlarındandır; oy hakkının kullanıldığı her ortamda kolaylıkla karşımıza çıkar ve eski karşılığı olarak değerini sürdürür.
Rey Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ekseriyeti öksürüklü ise de henüz rey verecek kadar kolunu oynatabilir diyen yazar oylama sahnesini mizahi bir gözlemle aktarıyordu.
- Mahalle derneğinin genel kurul toplantısında her üyenin sırayla rey vermesi tutanağa eksiksiz işlendi.
- Hukuk öğrencileri seçim sürecini incelerken vatandaşların rey vermek için sandığa gitmesinin demokratik bir hak olduğunu vurguladılar.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Arapça rey (görüş, kanaat) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Osmanlıca döneminde resmî dilin temel kavramlarından biri olmuş; Cumhuriyet sonrası yerini oy kelimesine bırakmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rey, Arapça kökenli bir kelimedir; görüş, kanaat, oy anlamlarını taşır. Osmanlıca yoluyla Türkçeye girmiş; Cumhuriyet döneminde dil yenileme çalışmalarıyla yerini oy kelimesine bırakmıştır. Yine de hukuk dilinde ve eski edebî metinlerde rey kelimesi varlığını sürdürür.
İki kalıp anlamca eştir; ikisi de seçim veya oylama sürecinde tercih bildirmek demektir. Rey vermek daha eski, Osmanlıca dönem mirasını taşıyan biçimdir; oy vermek ise Cumhuriyet sonrası dil yenileme çalışmalarıyla yaygınlaşan sade Türkçe karşılıktır. Edebî metinlerde her ikisi de geçer.
Genel seçimler, yerel seçimler, dernek genel kurulları, parlamento oylamaları, kooperatif toplantıları, üniversite senato kararları gibi her tür demokratik süreçte bu kalıp yerini bulur. Edebî metinlerde ve hukuki yazıda rey vermek tercih edilirken gündelik konuşmada oy vermek daha sık duyulur.