Anlamı
1) yargıya, verilen hükümlere boyun eğmek; 2) kadere, alın yazısına boyun eğmek.
Detaylı Açıklama
Rıza göstermek deyimi iki ayrı kullanımıyla bilinir. Birinci anlamda yargı, hüküm ve karşı koyulamaz koşullara teslimiyetle boyun eğmeyi anlatır. İkinci anlamda ise kadere, alın yazısına teslim olmayı, daha derin bir dini-felsefi kabullenmeyi ifade eder. Söz Arapça kökenli rıza kelimesinden gelir; onaylama, kabul etme, hoşnutluk anlamlarını taşır. Mahkeme kararına itirazsız uyan davacı, beklenmedik bir kayıp karşısında sabırla davranan inançlı bir kişi, sağlık sorununu sakince kabullenen bir yaşlı, çocuklarının kararlarına saygıyla yaklaşan bir baba tipik örneklerdir. Söz ağırbaşlı ve teslimiyetli bir tonla geçer; halk dilinin sabır ve kabullenme felsefesinin sözel ifadesidir. Dini ve seküler bağlamların ortak bir kavşağında durur. Söz halk dilinin teslimiyet, sabır ve kabullenme felsefesinin sözel ifadesi olarak bugün de değerini sürdürür.
Rıza Göstermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mahkeme kararına itirazsız uyan davacı rıza göstermeyi kararlı bir tavırla sürdürdü.
- Beklenmedik bir kayıp karşısında sabırla davranan inançlı kadın yaşananlara içtenlikle rıza gösterdi.
- Çocuklarının yaşam tercihlerine saygıyla yaklaşan baba onların kararlarına rıza göstermeyi sevgiyle başardı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Arapça rıza (onay, kabul, hoşnutluk) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Hem hukuki hem dini hem gündelik dilin temel kavramlarından biri olarak halk diline yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rıza, Arapça kökenli bir kelimedir; onaylama, kabul etme, hoşnutluk anlamlarını taşır. Hem hukuki hem dini hem gündelik dilde değişik bağlamlarda yerini bulur. Hukukta kişinin bir işleme onayını ifade eder; dinde Allah'ın iradesine teslim olmayı; gündelik dilde kabullenme anlamını taşır. Çok yönlü kullanımı zengin bir kavramdır.
Birinci anlam hukuki bir teslimiyeti ifade eder. Mahkeme kararına uyma, idari işleme itiraz etmeme, sözleşme şartlarını kabul etme gibi pek çok hukuki bağlamda rıza göstermek söz konusudur. Hukuk dilinde rıza işlemin geçerlilik koşullarından biridir; rıza olmadan yapılan işlemler genellikle hukuki sonuç doğurmaz. Halk dili bu teknik kavramı içtenlikle benimser.
İkinci anlam İslam tasavvuf geleneğinin temel kavramlarından beslenir. Kadere rıza, Allah'ın takdirine teslimiyet tasavvufun en yüksek mertebelerinden sayılır. Sabır ve şükür ile birlikte rıza kavramı manevi olgunluğun sembolüdür. Halk dili dini-felsefi bir kabulü gündelik dile taşıyarak kabullenmenin değerini öne çıkarır.