Anlamı
1) ikinci karşılaşmayı kazanmak; 2) mec. kensine yapılan haksızlığın karşılığını vermek.
Detaylı Açıklama
Rövanşı almak deyimi iki ayrı kullanımıyla bilinir. Birinci anlamda spor müsabakalarında ikinci karşılaşmayı kazanarak önceki yenilginin acısını çıkarmayı anlatır. İkinci anlamda ise mecazi olarak kendisine yapılan haksızlığın ya da yenilginin karşılığını sonradan vermek, intikamını almak anlamını taşır. Söz Fransızca revanche kelimesinden alıntıdır; karşılık, intikam, geri ödeme anlamlarını taşır. Geçen sezonun şampiyon olamayıp bu yıl şampiyonluğu kazanan bir takımın yaptığı, geçen ay rakibine yenilen boksörün ikinci maçta zaferi kazanması, bir iş anlaşmasında geçmiş bir aldatılmaya karşı kararlı bir hamle yapan ortağın hareketi, sınıf birinciliğini kaybeden bir öğrencinin sonraki dönemde tekrar başa geçmesi tipik bağlamlardır. Söz kararlılık ve hafif zafer tonu taşır.
Rövanşı Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Geçen sezon şampiyonluğu kıl payı kaçıran takım bu yıl rövanşı almak için yıl başından itibaren özenle hazırlanmıştı.
- Boksör geçen ay aldığı yenilginin acısını çıkarmak için ikinci karşılaşmada rövanşı aldı.
- Geçmişte iş ortağı tarafından aldatılan girişimci bu yeni anlaşmada kararlı bir hamleyle rövanşı aldı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Fransızca revanche kelimesinden Türkçeye geçen rövanş sözcüğünden türemiştir. Yirminci yüzyılda spor ve gazetecilik dilinin yaygınlaşmasıyla halk diline yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rövanş, Fransızca revanche kelimesinden alıntıdır; karşılık, intikam, geri ödeme anlamlarını taşır. Türkçeye spor ve gazetecilik dilinin yaygınlaşmasıyla yirminci yüzyılda girmiş; günümüzde hem spor hem gündelik dilin temel kavramlarından biri olmuştur.
Boks, futbol, basketbol, tenis gibi pek çok spor dalında rövanş maçları kurumsal hale gelmiştir. Önemli karşılaşmalarda iki takım ya da iki sporcu iki kez karşılaşır; ilk maçın galibinin durumu rövanşta sınanır. Halk dili sporun bu kurumsal pratiğini kavramına dönüştürerek genel hayata da taşımıştır.
Mecazi kullanımda söz kişinin haksızlığa uğradığında karşılığını sonradan vermesini anlatır. Etik açıdan bu durum sağlıklı bir hak arama ya da meşru bir savunma da olabilir; kontrolsüz bir intikam duygusu da içerebilir. Halk dili sözel olarak ahlaki değerlendirme yapmaz; karşılık verme eyleminin kendisini işaretler.