Anlamı
1) korkusu, çekinmesi olmamak; 2) incelik kurallarına, saygıya aldırmadan davranmak.
Detaylı Açıklama
Sakınması olmamak deyimi iki anlamda kullanılır. Birinci anlamda bir kimsenin korkusunun, çekinmesinin olmaması; herhangi bir şeyden kaçınmaması demektir. İkinci anlamda ise incelik kurallarına, sosyal saygıya ve görgüye aldırmadan davranmak anlamını taşır. Kalabalık önünde doğru bildiğini çekinmeden söyleyen biri birinci anlama; başkalarının duygularını gözetmeden konuşan biri ikinci anlama örnektir. Söz bağlama göre takdir edici ya da eleştirel bir tutum taşır: birinci anlam cesareti över, ikinci anlam görgüsüzlüğü yerer. Aradaki fark, kişinin çekinmezliğinin dürüstlükten mi yoksa umursamazlıktan mı geldiğine bağlıdır; bağlam bu ince ayrımı kolayca ortaya koyar. Aynı sözün hem övgü hem eleştiri taşıyabilmesi, onu bağlama duyarlı bir kalıp yapar. Bu yüzden kişiyi övmeden ya da yermeden önce, sözün hangi anlamda kullanıldığına bakmak gerekir.
Sakınması Olmamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kalabalık önünde her şeyi açıkça söyleyen amca sakınması olmamasıyla bilinen samimi bir kişiydi.
- Görgü kurallarını umursamayan tanıdık sakınması olmaması yüzünden pek çok ortamda dikkat çekiyordu.
- Başkalarının duygularını gözetmeyen aile büyüğü sakınması olmama tutumuyla zaman zaman gerilimlere yol açıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam olumlu bir cesareti, doğru bildiğini söylemekten çekinmemeyi ifade eder. İkinci anlam ise olumsuz bir görgüsüzlüğü, incelik kurallarına aldırmamayı işaretler. Cümlenin tonu ve içeriği hangi anlamın kastedildiğini kolayca gösterir; ikisi de aynı kalıpta yaşar.
Cesaret, dürüstlük ve samimiyet gibi değerleri öne çıkarır. Açık konuşmanın, doğruyu söylemekten çekinmemenin değerini tanır. Kamuoyu önünde gerçeği dile getirenler ya da eleştiriye açık, kararlı kişiler için bu olumlu anlam yerini bulur.
İkinci anlam; görgüsüzlüğü, başkalarının duygularına aldırış etmemeyi ve saygı kurallarını hiçe saymayı eleştirir. Söz, incelik ve nezaket gözetmenin değerini, bu olumsuz tutumu ayıplayarak dolaylı yoldan hatırlatır.