Anlamı
söz söylemesi gerekirken susmak.
Detaylı Açıklama
Sakit kalmak deyimi, bir kimsenin söz söylemesi gerekirken susması, konuşması beklenirken sessiz kalması anlamında kullanılır. Söz Arapça sakit kelimesinden gelir; sessiz, suskun anlamlarını taşır. Özellikle önemli anlarda, konuşmanın bir sorumluluk hâline geldiği durumlarda takınılan sessizliği işaretler. Bir haksızlığa tanık olduğu hâlde tepki göstermeyen biri ya da yanlış bir karara itiraz etmeyen bir çalışan, sakit kalmış olur. Söz hafif eleştirel ya da uyarıcı bir tutum taşır; gerektiğinde konuşmanın bir görev olduğunu, susmanın kimi zaman haksızlığa göz yummak anlamına gelebileceğini hatırlatır. Bir haksızlık karşısında susan kişinin, farkında olmadan o haksızlığı onaylamış sayılabileceğini sezdirir. Sessizliğin de bazen bir tavır olduğunu düşündürür. Doğru zamanda susmayı bilmekle, susulmaması gereken yerde susmayı birbirinden ayırır.
Sakit Kalmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Adaletsizliğe tanık olduğu halde sakit kalan komşumuz aile içinde uzun süre tartışıldı.
- Yanlış bir karara itiraz etmek yerine sakit kalan çalışan sonradan kararın yanlışlığını yaşayarak öğrendi.
- Kamuoyu önünde gerçeği söylemekten kaçınan yetkili sakit kaldı, beklenen açıklamayı yapmaya cesaret edemedi.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Arapça sakit (sessiz, suskun) kelimesinden Türkçeye geçmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sakit, Arapça kökenli bir kelimedir; sessiz, suskun, durgun anlamlarını taşır. Türkçeye Osmanlıca yoluyla geçmiş ve edebi dilin temel kavramlarından biri olmuştur. Klasik Türk edebiyatında ve dini metinlerde sıkça karşımıza çıkar. Halk dilinde belirli bir tonla yaşamaya devam eder.
Söz konuşmanın bir sosyal sorumluluk olduğu gözlemini öne çıkarır. Halk bilgeliği bazı anlarda sessiz kalmanın aslında bir tutum almak olduğunu, suskunluğun haksızlığa onay vermek anlamına gelebileceğini fark eder. Gereken yerde söz söylemenin, sessiz kalmamanın bir sorumluluk olduğunu vurgular.
Konuşmaktan kaçınan kişiye yönelik yumuşak ama kararlı bir uyarı taşır. Sessizliğin her zaman bir erdem olmadığını; bazı durumlarda söz söylemenin, tavır almanın bir sorumluluk olduğunu hatırlatır. Susmayı seçmenin de aslında bir tercih olduğunu ima eder.