Anlamı
her türlü yayını, sinema ve tiyatro eserini denetlemek.
Detaylı Açıklama
Sansürden geçirmek deyimi, her türlü yayını, sinema ve tiyatro eserini yetkili bir merci eliyle denetlemek, içeriğini inceleyip gerektiğinde yasaklamak anlamında kullanılır. Bir içeriğin, yayımlanmadan önce incelenip gerektiğinde engellenmesini ya da değiştirilmesini anlatır. Yayın öncesi bir kitabı inceleyen bir kurul ya da vizyona girmeden filmleri denetleyen bir komisyon, eserleri sansürden geçirir. Her editoryal gözden geçirme sansür değildir; söz daha çok yasaklama, çıkarma ve otorite baskısı içeren denetimler için kullanılır. İfade özgürlüğü tartışmalarında sıkça karşımıza çıkar; bir eserin özgürce yayılmadan önce bir süzgeçten, çoğu zaman bir baskı süzgecinden geçirilmesini anlatır. Bu denetimin sıkılığı, çoğu zaman o toplumdaki ifade özgürlüğünün ölçüsü hakkında da fikir verir.
Sansürden Geçirmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sinemaya çıkmadan önce filmleri sansürden geçiren komisyon yıllarca pek çok tartışmaya konu oldu.
- Yayın öncesi kitapları sansürden geçiren kurul yazarlar dünyasında ciddi bir kaygı kaynağı hâline gelmişti.
- Tiyatro metnini gösteri öncesi sansürden geçiren resmî makam oyuncuların itirazlarıyla karşılaştı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Fransızca censure kelimesinden Türkçeye geçen sansür kavramından türemiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, yayın öncesi yapılan ön denetimi anlatır; eser piyasaya çıkmadan önce yetkili bir merci tarafından incelenir. Bu denetim otoriter yönetimlerde daha sıkı, demokratik yönetimlerde daha gevşek uygulanır. Bir içeriğin, halka ulaşmadan önce bir süzgeçten geçirilmesini ifade eder.
Sansür koymak, belirli bir eser ya da yayın için somut bir yasaklama eylemini anlatır. Sansürden geçirmek ise daha geniş bir denetim sürecini ifade eder; bütün bir yayın akışının kontrol edilmesini kapsar. İkisi yakın anlamlı olsa da biri sonucu, öteki süreci öne çıkarır.
Modern bağlamda söz; dijital platformların baskıyla içerik kaldırması, sosyal medya paylaşımlarının siyasi ya da idari gerekçeyle elenmesi, yayın organlarının ön denetime tabi tutulması gibi durumlarda kullanılabilir. Akademik hakemlik ya da sıradan editoryal düzeltme ise tek başına sansür sayılmaz; yasaklama ve baskı unsuru bağlamı belirler.