Anlamı
'şart olsun' diyerek yemin etmek:
'Anası, oğlan gelirse içeri almayacağına şart etmişti.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Şart etmek, bir şeyi yapacağına ya da yapmayacağına dair kesin biçimde, çoğu zaman şart olsun diyerek yemin etmek anlamına gelir. Kişi, sözünün ne kadar kesin olduğunu göstermek için ağır bir yemine başvurur; bir işi yapacağına ya da yapmayacağına kendini böyle bir andla bağlar. Söz, halk ağzında sık geçen, kararlılığı ve kesinliği vurgulayan geleneksel bir yemin biçimini anlatır. Bir baba, oğlunu içeri bir daha almayacağına şart etmişse, sözünden dönmemek üzere kesin bir söz vermiş demektir. İçinde güçlü bir kararlılık, verilen sözün ağırlığı vardır. Bir şeyi yapacağına ya da yapmayacağına dair, çoğu zaman şart olsun diyerek kesin biçimde yemin etmeyi anlatan bir deyimdir.
Şart Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bir daha oraya gitmeyeceğine şart etti, sözünden de hiç dönmedi.
- Annesi, o adam eve gelirse kapıyı açmayacağına daha önceden şart etmişti.
- Öfkeyle şart etmek isteyince artık geri adım atması onun için iyice zorlaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman şart olsun diyerek edilen, kesin ve ağır bir yemini anlatır. Kişi, sözünün ne kadar kesin olduğunu göstermek için bu anda başvurur; bir işi yapacağına ya da yapmayacağına kendini böyle bağlar.
Halk ağzında sık geçen, geleneksel bir yemin biçimidir. Gündelik konuşmada, özellikle kararlılığı ve kesinliği vurgulamak istenen durumlarda kullanılır. Söz, resmî bir dilden çok, halkın konuşmasındaki güçlü söz verme kalıplarına aittir.
İçinde güçlü bir kararlılık ve verilen sözün ağırlığı vardır. Şart eden kişi, sözünden dönmemek üzere kendini bağlamıştır. Bu yüzden söz, bir işi kesinlikle yapma ya da yapmama konusundaki katı iradeyi; geri dönülmesi güç bir taahhüdü imler.