Anlamı
belirli bir biçime girmesini sağlamak, biçimlendirmek, şekillendirmek:
'O, biraz da bana yardım olsun diye, mektepteki Amerika'dan gelen gazeteleri toplar, getirir, bu işe şekil verirdi.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Şekil vermek, biçimsiz ya da belirsiz bir şeye belli bir biçim kazandırmak, onu istenen kalıba, düzene sokmak anlamına gelir. Kişi, elindeki maddeyi, bir işi ya da bir düşünceyi işleyerek belli bir biçime getirir; dağınık olanı düzene, ham olanı işlenmiş bir hâle çevirir. Bir hamuru yoğurup ekmek biçimine sokmak, bir metali dövüp bir alete dönüştürmek, dağınık bir planı düzenleyip bir projeye çevirmek bu sözle anlatılır. Söz hem somut bir el işçiliğini hem de soyut bir düzenleme çabasını karşılar. Bir yaratma, bir düzenleme ve emek söze sinmiştir; biçimsiz olana el atılıp ona bir kimlik kazandırılır. Biçimsiz ya da belirsiz bir şeye belli bir biçim kazandırmayı, onu istenen kalıba ve düzene sokmayı anlatan bir deyimdir.
Şekil Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Usta, kızgın demiri döve döve sonunda ona orak biçiminde bir şekil verdi.
- Dağınık fikirlerini toparlayıp koca yazıya derli toplu bir şekil verdi.
- Öğretmen, öğrencinin işlenmemiş ham yeteneğine yıllar içinde sabırla şekil vermeyi başardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Biçimsiz ya da belirsiz bir şeye belli bir biçim kazandırmayı, onu istenen kalıba, düzene sokmayı anlatır. Kişi, elindeki maddeyi, işi ya da düşünceyi işleyerek belli bir biçime getirir; dağınık olanı düzene, ham olanı işlenmiş bir hâle çevirir.
Her ikisi için de kullanılır. Bir hamuru ekmek biçimine sokmak, bir metali dövüp alete çevirmek somut; dağınık bir planı bir projeye dönüştürmek, bir düşünceyi düzenlemek soyut kullanımdır. Ortak nokta, biçimsiz olana emek verip ona bir biçim kazandırmaktır.
Şekil vermek etken bir eylemdir; bir kimse bir şeyi bilerek biçimlendirir, ona biçim kazandırır. Şekil almak ise edilgendir; bir şey kendiliğinden ya da bir etkiyle biçimlenir. Biri biçimlendireni, diğeri biçimlenen şeyi öne çıkarır.