Anlamı
belli biçimler, kalıplar dışına çıkamamak:
'Şiir diline dayanan bir edebiyat, konuşma dilinden ayrıldığı ölçüde hayattan kopmak, şekilci olmak zorundadır.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Şekilci olmak, bir kimsenin ya da bir yaklaşımın belli biçimlerin, kalıpların, dış kuralların dışına çıkamaması; işin özünden çok belirlenmiş biçimine ve kalıplarına aşırı bağlı kalması anlamına gelir. Şekilci kişi ya da anlayış, katı kalıplara bağlıdır; içeriğe verdiği önem ne olursa olsun biçimi ve kuralı öne çıkarır, kalıpların dışına kolay kolay çıkamaz. Söz genellikle bir eleştiri taşır: belirlenmiş biçime, resmî kalıplara gereğinden çok bağlanıp esneklik gösterememek olumsuz bulunur. Kuralların lafzına aşırı takılan bir yönetim, biçime içerikten çok önem veren bir çalışma şekilci sayılabilir. Söz, biçimsel kalıplara aşırı bağlılığı, katı kalıpçılığı eleştirir. Bir kimsenin ya da anlayışın işin özünden çok biçime, katı kalıplara ve dış kurallara aşırı bağlı kalmasını anlatan; çoğu zaman eleştirel bir deyimdir.
Şekilci Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kuralların özüne değil sadece lafzına bakması, ne kadar şekilci olduğunu gösteriyordu.
- Biçime gereğinden çok önem verip kalıpların dışına çıkamayınca iş büsbütün şekilci oldu.
- Şekilci olmaktan kurtulup işin özüne bakmayı öğrenmesi epey zaman aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İşin özünden çok belirlenmiş biçimine, kalıbına takılır. İçeriğe verdiği önem ne olursa olsun biçimi, kuralı, dış kalıbı öne çıkarır. Şekilci kişi ya da anlayış katı kalıplara bağlıdır; belirlenmiş biçime gereğinden çok bağlı kalır, kalıpların dışına çıkamaz.
Biçime aşırı bağlılığı yeren bir eleştiri taşır. Belirlenmiş biçime, katı kurallara gereğinden çok bağlanıp esneklik gösterememek olumsuz bulunur. Söz, biçimsel kalıplara aşırı bağlı, katı kalıpçı bir tutumu eleştirir.
Kuralların lafzına aşırı takılan bir yönetim, biçime içerikten çok önem veren bir çalışma, kalıpların dışına çıkamayıp yalnızca usule bağlı kalmak şekilci sayılabilir. Ortak nokta, biçimin ve kalıbın gereğinden çok öne çıkarılmasıdır.