Anlamı
düş azmak, şeytan aldatmak.
Detaylı Açıklama
Şeytan kandırmak, uyku hâlindeyken meninin boşalması, yani düş azması durumunu anlatan bir deyimdir; şeytan aldatmak deyimiyle aynı anlamı taşır. Halk dilinde bu doğal bedensel durum, doğrudan söylenmek yerine, sanki kişiyi uykusunda şeytan kandırmış gibi örtük bir söyleyişle dile getirilir. Söz, mahrem kabul edilen bu durumu bir örtmece olarak yumuşak biçimde anlatmaya yarar. Uykudayken bu hâli yaşayan kişinin durumu, doğrudan tarif edilmeden bu sözle imlenir. Özellikle eski kuşakların konuşmasında bu tür dolaylı anlatımlar daha yaygındır. Bir örtmece inceliği bu sözün özünde yatar; söz, mahrem bir konuyu doğrudan değil, dolaylı ve nazik bir biçimde ifade eder. Uyku hâlinde düş azması durumunu, şeytanın kandırması gibi örtük bir söyleyişle anlatan bir deyimdir.
Şeytan Kandırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sabah kalkınca şeytan kandırmış dendiğini hatırladı, bu eski örtmeceyi büyüklerinden duymuştu.
- O gece şeytan kandırmış diye anlatılırdı bu doğal durum eskiden.
- Şeytan kandırmak dedikleri o hâli, büyükler hep örtük sözlerle, utanarak anlatırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Uyku hâlindeyken meninin boşalması, yani düş azması durumunu anlatır. Bu doğal bedensel durum, doğrudan söylenmek yerine, sanki kişiyi uykusunda şeytan kandırmış gibi örtük bir söyleyişle dile getirilir. Söz, bu hâli mahrem ve nazik biçimde imlemeye yarar.
İkisi bu anlamda eş değerdir; şeytan aldatmak da düş azmasını anlatır. Şeytan aldatmanın ayrıca nefse uyma anlamı da vardır; şeytan kandırmak ise daha çok bu tek anlamda, düş azması için kullanılır. İkisi bu noktada birbirinin yerini tutar.
Çünkü mahrem kabul edilen bir bedensel durumu anlatır. Söz, bu konuyu açıkça tarif etmek yerine bir örtmeceyle, şeytanın kandırması gibi dolaylı ve edepli biçimde dile getirir. Böylece doğal bir durum, geleneksel konuşma inceliği içinde ifade edilmiş olur.