Anlamı
hava çok ısınmak.
Detaylı Açıklama
Sıcak basmak, havanın birdenbire çok ısınması, bunaltıcı bir sıcaklığın çökmesi anlamına gelir. Yaz günlerinde öğle saatlerinde havanın ağırlaşması, insanın soluğunu kesen bir sıcağın bastırması bu sözle anlatılır. Deyim, dışarıdaki havanın aniden ve yoğun biçimde ısınmasını, ortamı çekilmez hâle getiren bir sıcağın çökmesini betimler. Özellikle yaz aylarında, güneşin en dik olduğu saatlerde havanın bunaltıcı bir hâl almasını anlatmak için kullanılır. Konuşma dilinde çok yaygındır; birden sıcak bastı gibi kullanımlarda beklenmedik biçimde bastıran yoğun bir sıcağı, insanı terleten ve bunaltan bir hava durumunu dile getirir. Serin bir ortamdan sıcak bir yere geçildiğinde ya da hava ansızın ısındığında bu söze başvurulur. Bu yönüyle söz, yalnızca hava durumunu, dışarıdaki sıcaklığın çekilmez bir düzeye çıkışını anlatır.
Sıcak Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Öğleye doğru öyle bir sıcak bastı ki dışarı çıkmaya kimsenin hâli kalmadı.
- Öğle vakti öyle bir sıcak bastı ki asfalt bile yumuşamış, herkes serin bir köşe arıyordu.
- Bunaltıcı bir gün oldu; öğleden sonra sıcak basınca herkes bir gölge aramaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Havanın birdenbire çok ısınmasını, bunaltıcı bir sıcaklığın çökmesini anlatır. Özellikle yaz günlerinde, öğle saatlerinde havanın ağırlaşıp insanı bunaltan bir sıcağın bastırdığı durumları betimler; dışarıdaki havanın aniden ve yoğun biçimde ısındığını dile getirir.
En çok yaz aylarında, havanın ansızın ısınıp bunaltıcı bir hâl aldığı anlarda kullanılır. Güneşin dik olduğu öğle saatlerinde, serin bir yerden sıcağa çıkıldığında ya da hava birden ağırlaştığında sıcak bastı denir; çekilmez bir sıcağın çöktüğünü anlatır.
En çok yazla anılır. Yaz günlerinde, özellikle öğle saatlerinde havanın ağırlaşıp bunaltıcı bir hâl alması sıcak basmakla anlatılır. Bu kullanımda söz, çekilmez bir sıcağın çökmesini, insanı bunaltan bir hava durumunu betimler.