Anlamı
saklanacak bir yer aramak:
'Askere gitmemek için sıçan deliği arıyordu değil mi?' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
Sıçan deliği aramak, güç ya da utanç verici bir durumdan kurtulmak için saklanacak, sığınacak bir yer aramak anlamına gelir. Kişi öyle sıkışmış, öyle zor duruma düşmüştür ki bir an önce ortadan kaybolmak, gözlerden uzaklaşmak ister; sıçanın sığındığı küçücük bir delik bile ona kurtuluş gibi görünür. Söz, çoğu zaman utanç, korku ya da mahcubiyet anlarında kullanılır; kişi rezil olmaktan, yakalanmaktan ya da hesap vermekten kaçmak için bir sığınak arar. Herkesin önünde küçük düşen birinin yerin dibine girmek istemesi, bir suçlunun saklanacak yer araması bu sözle anlatılır. Sıkışan bir kimsenin utançtan ya da korkudan kurtulmak için saklanacak bir yer aramasını çarpıcı bir imgeyle betimleyen bir sözdür.
Sıçan Deliği Aramak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yalanı herkesin önünde ortaya çıkınca utancından âdeta sıçan deliği aradı.
- Alacaklılar kapıya dayanınca borçlu adam telaşla bir sıçan deliği aramaya başladı.
- O büyük hatayı yapınca mahcubiyetten sıçan deliği arar hâle geldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman utanç, korku ya da mahcubiyet anlarında kullanılır. Kişi rezil olmaktan, yakalanmaktan ya da hesap vermekten kaçmak için bir sığınak arar. Söz, bir an önce ortadan kaybolup gözlerden uzaklaşma isteğini anlatır.
Sıçanın sığındığı küçücük bir deliğin bile kurtuluş gibi görünmesini vurgular. Kişi öyle sıkışmıştır ki en küçük bir sığınağa razıdır. Bu görüntü, düşülen durumun ne kadar zor, ne kadar utandırıcı olduğunu çarpıcı biçimde anlatır.
Herkesin önünde küçük düşen birinin yerin dibine girmek istemesi, bir suçlunun ya da borçlunun saklanacak yer araması gibi durumları betimler. Ortak nokta, kişinin güç, utandırıcı ya da tehlikeli bir durumdan kaçmak için bir sığınak aramasıdır.