Anlamı
soğuk bitkiye zarar vermek.
Detaylı Açıklama
Soğuğun bir bitkiye zarar vermesi, onu donla ya da düşük sıcaklıkla hırpalaması soğuk çalmak sözüyle anlatılır. Gece düşen sıcaklığın taze filizlere, erken ekilen tohumlara ya da açan tomurcuklara dokunması bu deyimle dile getirilir. Kırsal yaşamın diliyle, üretimin doğa koşullarına ne denli bağlı olduğunu sade biçimde gösterir; bir soğuk dalgası, çiftçinin emeğini bir gecede tehdit edebilir. Söz yalnızca bitkiler için kullanılır; insanın soğuktan hastalanması için soğuk almak denir. Bu ayrım önemlidir, çünkü iki deyimin öznesi ve anlamı birbirinden farklıdır. Doğanın üretim üzerindeki belirleyici, çoğu kez acımasız etkisini öne çıkaran, tarımsal bağlama özgü olumsuz bir ifadedir. Çiftçi için bu, çoğu zaman bir mevsimlik emeğin boşa gitmesi demektir.
Soğuk Çalmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu yıl tomurcuklara erkenden soğuk çaldı, ağaçlar çiçek açamadan yapraklarını döktü.
- Erken ektiğimiz tohumlara soğuk çalınca filizlenme gecikti, tarladan verim düştü.
- Bahçedeki taze sebzelere soğuk çaldığı için bu hafta pazara mal götüremedik.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, soğuk çalmak yalnızca bitkiler için söylenir; öznesi bitkidir. İnsanın soğuktan hastalanması için soğuk almak kullanılır. İki deyimin öznesi ve anlamı farklıdır; bu yüzden birbirine karıştırılmamalıdır.
Üretimin doğa koşullarına bağlılığını. Bir soğuk dalgasının çiftçinin emeğini bir gecede tehdit edebileceğini anlatır. Kırsal yaşamın gözlemine dayanır ve doğanın üretim üzerindeki belirleyici, çoğu kez acımasız etkisini vurgular.
Taze filizler, erken ekilen tohumlar, açan tomurcuklar ve kışa hazırlıksız yakalanan ekinler için. Gece düşen sıcaklık ya da ani don bu bitkileri hırpaladığında soğuk çaldı denir; tarımsal üretimin zarar gördüğü durumları betimler.