Anlamı
çok soğuğun etkisiyle bitki kurumak.
Detaylı Açıklama
Şiddetli soğuğun, özellikle bir don olayının bir bitkiyi kurutması, donarak zarar görmesine yol açması soğuk vurmak sözüyle anlatılır. İlkbaharda erken açan çiçekleri, gece donunda fidanları ya da bağdaki taze filizleri soğuk vurabilir; bir gecede koca bir yıllık emek böylece yok olabilir. Söz, tarımsal yaşamın içinden gelir ve çiftçinin doğa karşısındaki çaresizliğini somut biçimde dile getirir. Soğuk çalmak ile anlamca çok yakındır; soğuk vurmak çoğunlukla daha sert ve belirgin bir don hasarını, soğuk çalmak ise bitkinin soğuktan genel olarak etkilenmesini anlatır ve çoğu yerde birbirinin yerine kullanılır. Doğa koşullarının üretim üzerindeki acımasız etkisini, emeğin kırılganlığını hatırlatan olumsuz bir ifadedir. Bahar aylarındaki beklenmedik donlar, bu sözün en sık duyulduğu dönemlerdir.
Soğuk Vurmak (yakmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Gece ansızın bastıran don yüzünden bahçedeki tüm fidanları soğuk vurmuş, hepsi kurumuş.
- Erken açan kayısı çiçeklerini soğuk vurunca bu yıl bahçeden ürün alamadık.
- İlkbahardaki ani soğuk bağdaki taze filizleri vurdu, üzümler daha olgunlaşamadan zarar gördü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamca çok yakındırlar. Soğuk vurmak çoğunlukla daha sert ve belirgin bir don hasarını anlatır; soğuk çalmak ise bitkinin soğuktan genel olarak etkilenmesini ifade eder. Çoğu bağlamda birbirinin yerine kullanılabilirler.
Çiftçilik ve bahçecilikte. Don olaylarının ekinleri, ağaçları ve fidanları kurutması durumunda söylenir. Tarımsal bir bağlama özgüdür ve doğa koşullarının üretim üzerindeki olumsuz, çoğu kez yıkıcı etkisini betimler.
Emeğin kırılganlığı. Bir don gecesinin koca bir yıllık emeği bir anda silebileceğini, çiftçinin doğa karşısındaki çaresizliğini anlatır. Üretimin hava koşullarına ne denli bağlı olduğunu somut biçimde hatırlatır.