Anlamı
dövmek:
'Şu budalaya bir sopa çekin de bir daha para kazanmadan gurbette kalmayı öğrensin.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Sopa atmak, bir kimseyi dövmek, ona sopayla vurmak anlamına gelir; sopa çekmek biçiminde de söylenir. Eski kullanımda birini cezalandırmak ya da sözde ders vermek için fiziksel güç kullanmayı anlatır. Eski metinlerde aklı başına gelsin diye birine sopa çekmekten söz edilmesi, dayağın ceza aracı sayıldığı kaba anlayışı gösterir. Söz olumsuz bir çağrışım taşır; fiziksel şiddeti, otoriteyle uygulanan dayağı ve korkutarak terbiye etme düşüncesini dile getirir. Bugün bu davranış kınanan, kabul edilemez bir şiddet biçimi olarak görülmelidir. Deyim açıklanırken çocuklara, öğrencilere, çalışanlara ya da hayvanlara yönelik şiddet normalleştirilmemeli; sözün tarihsel kullanımındaki kabalık ve zarar açıkça belirtilmelidir. Amaç şiddeti öğretmek değil, eski bir kalıbın ne anlattığını eleştirel biçimde açıklamaktır.
Sopa Atmak (çekmek) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Eskiden bazı ustaların çırağa sopa atması kimi çevrelerde olağan görülürdü; bugün bu tür şiddet kesinlikle kabul edilmiyor.
- Okul disiplininde öğrencilere sopa atılan dönemler, çocuklara zarar veren eski ve yanlış uygulamalar olarak anılıyor.
- Hayvanlara sopa atarak söz geçirmeye çalışan çobanın bu davranışı köyde eleştirildi ve daha insancıl yöntemler önerildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseyi dövmeyi, ona sopayla vurmayı; sopa çekmek biçiminde de söylenir. Eski kullanımda ceza verme ya da sözde ders verme amacıyla fiziksel güç kullanmayı anlatır, fakat bu davranış şiddet içerdiği için onaylanmamalıdır.
Olumsuz bir ton; fiziksel şiddeti, ceza olarak dayağı anlatır. Eski terbiye anlayışında dayağın bir eğitim yöntemi sayılmasından izler taşır, ancak bugün çoğunlukla eleştirilen, kınanan bir davranışı dile getirir.
Eski terbiye anlayışından; dayağın bir eğitim ya da ders verme yöntemi sayıldığı dönemden. Bir kimseye güç kullanarak söz geçirmeye çalışmayı yansıtır; bugün kabalık ve şiddet içeren, kınanması gereken bir tutum olarak görülür.