Anlamı
sözün insanlar üzerinde etkisi büyüktür; yerinde söylenen sözler işlerin yoluna girmesini sağlar, ölçüsüz ve sert söylenen sözler ise karşıdakini öfkelendirir, söyleyenin öldürülmesine bile yol açabilir.
Detaylı Açıklama
Sözün insanlar üzerindeki etkisinin çok büyük olduğunu söyler söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir; yerinde söylenen sözler işleri yoluna koyarken, ölçüsüz ve sert sözler karşıdakini öfkelendirebilir, hatta büyük kötülüklere yol açabilir. Yumuşak bir sözle öfkeli birini yatıştıran ya da sert bir sözle ortamı geren kişi bu gücü gösterir. Bu söyleyiş, dağa çıkarma ve dağdan indirme zıtlığıyla, sözün hem zorlayıcı hem yatıştırıcı gücünü öne çıkarır: bir söz insanı çıkmaza sokacak kadar öfkelendirebilir, başka bir söz onu o öfkeden indirebilir. Atasözü, sözün gücünü ve ölçülü konuşmanın önemini öğütler; uyarıcı bir tonu vardır. Aynı düşünce gelir geçer deler geçer ve iş bitirir baş yitirir biçimleriyle de söylenir. Tek bir lafın her şeyi değiştirebileceğini hatırlatır.
Söz Var Dağa Çıkarır, Söz Var Dağdan İndirir Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ağzından çıkana dikkat et; söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir.
- Yumuşak bir sözle koca kavgayı yatıştırdı; söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir.
- Tek bir laf her şeyi değiştirebilir, çünkü söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözün hem zorlayıcı hem yatıştırıcı gücünü. Bir söz insanı çıkmaza sokacak kadar öfkelendirebilir, başka bir söz onu o öfkeden indirebilir. Zıtlık, sözün etkisinin ne denli güçlü ve iki yönlü olduğunu çarpıcı biçimde somutlaştırır.
Sözün gücünü ve ölçülü konuşmanın önemini. Yerinde söylenen sözün işleri yoluna koyduğunu, ölçüsüz sözün ise öfkelendirip büyük kötülüklere yol açabileceğini hatırlatır; konuşurken dikkatli olmayı salık verir.
Evet. Söz var gelir geçer söz var deler geçer ve söz var iş bitirir söz var baş yitirir söyleyişleri aynı düşünceyi anlatır. Hepsi, sözün gücünü ve ölçülü konuşmanın önemini vurgulayan aynı bilgeliğin farklı biçimleridir.