Anlamı
duygu ve düşüncelerini açığa vurmayan sessiz insan yavaş akan derin su gibi tehlikelidir.
Detaylı Açıklama
Az konuşan, sessiz duran insanın içinden geçenlerin her zaman kolay anlaşılmayabileceğini söyleyen geleneksel bir temkin sözüdür suyun sessizinden, insanın sözsüzünden korkmalı. Sessizce akan suyun derinliğiyle az konuşan insanın kapalı iç dünyası arasında benzetme kurar. Atasözü, suskunluğa bakarak hemen güven ya da güvensizlik hükmü vermemeyi, insanı anlamak için dikkatli olmayı öğütler. Bununla birlikte söz, sessiz insanların doğal olarak tehlikeli olduğu anlamına getirilmemelidir; böyle okunursa haksız bir genellemeye dönüşür. En doğru bağlamı, eski halk dilindeki ihtiyat ve gözlem anlayışıdır. Bu biçim özellikle konuşmama, sözsüzlük yönüne odaklanır ve görünüşle gerçek niyet arasında her zaman birebir bağ kurulamayacağını hatırlatır. Açıklamada bu sınırın belirtilmesi, atasözünün önyargıya dönüşmesini önler.
Suyun Sessizinden, İnsanın Sözsüzünden Korkmalı Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Büyükannesi, insanı yalnız suskunluğuna bakarak değerlendirme; suyun sessizinden, insanın sözsüzünden korkmalı derdi.
- Suyun sessizinden, insanın sözsüzünden korkmalı sözünü, sessiz kişileri suçlamak için değil, görünüşe aldanmama uyarısı olarak anlattı.
- Az konuşuyor diye onu hemen çözdüğünü sanma; suyun sessizinden, insanın sözsüzünden korkmalı derler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sessizce akan suyun derinliği ile az konuşan insanın dışarıdan kolay okunmayan iç dünyası arasındaki benzerliği. Sessiz su nasıl derin olabilirse, insanın düşünceleri de ilk bakışta anlaşılmayabilir. Benzetme, görünüşe aldanmamayı somutlaştırır.
Konuşmama, yani sözsüzlük yönüne odaklanması. Söz, az konuşan kişinin iç dünyasının hemen anlaşılamayabileceğini vurgular. Ancak bu, sessiz insanları doğrudan tehlikeli saymak değil, eski halk dilindeki temkin uyarısını aktarmaktır.
Evet. Suyun duru akanından insanın yere bakanından korkmalı ve suyun yavaş akanından insanın yere bakanından kork söyleyişleri aynı düşünceyi anlatır. Hepsi, sessiz görünenlere karşı temkinli olmayı öğütleyen aynı bilgeliğin farklı biçimleridir.