Anlamı
ayrıntılı bir biçimde incelemek:
'Genç şair ile hanım ilk anlarda birbirlerini tepeden ayağa süzgeçten geçirdiler.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Süzgeçten geçirmek, bir kişiyi, bir bilgiyi ya da bir durumu en ince ayrıntısına kadar, eleye eleye, titizlikle incelemek anlamına gelir. Benzetme mutfaktan gelir: bir sıvıyı ya da karışımı süzgeçten geçirmek, işe yaramayanı ayıklayıp yalnızca istenileni bırakmaktır. Aynı biçimde bir şeyi süzgeçten geçirmek de onu eleştirel bir gözle değerlendirip her yönünü tartmak, doğruyu yanlıştan ayırmaktır. Söz, bir aday hakkında derinlemesine araştırma yapmak, bir iddiayı dikkatle sınamak, birini tepeden tırnağa süzmek gibi durumlarda geçer. İçinde titizlik, dikkat ve eleştirel bir bakış vardır; süzgeçten geçiren kişi yüzeyle yetinmez, ayrıntıya iner. Böylece söz, gelişigüzel değil, eleye tarta yapılan dikkatli bir incelemeyi; her ayrıntının tek tek gözden geçirildiği titiz bir değerlendirmeyi anlatır.
Süzgeçten Geçirmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İşe alım için başvuran her adayı tek tek süzgeçten geçirdiler, kolay kolay kimseyi seçmediler.
- Gazeteci, eline gelen her bilgiyi yayımlamadan önce büyük bir dikkatle süzgeçten geçiriyordu.
- Yeni gelen kişiyi tepeden tırnağa süzgeçten geçirdikten sonra ona güvenip güvenmeyeceğine karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mutfaktan gelir. Bir sıvıyı ya da karışımı süzgeçten geçirmek, işe yaramayanı ayıklayıp yalnızca istenileni bırakmaktır. Aynı biçimde bir şeyi süzgeçten geçirmek de onu eleştirel bir gözle değerlendirip doğruyu yanlıştan ayırmayı, ayrıntıya inmeyi anlatır.
Gelişigüzel değil, eleye tarta yapılan dikkatli bir incelemeyi anlatır. Süzgeçten geçiren kişi yüzeyle yetinmez; her ayrıntıyı tek tek gözden geçirir, eleştirel bir gözle değerlendirir. Böylece söz, titiz ve derinlemesine bir değerlendirmeyi vurgular.
Bir aday hakkında derinlemesine araştırma yapmak, bir iddiayı dikkatle sınamak, birini tepeden tırnağa incelemek gibi durumlarda kullanılır. Ortak nokta, incelenen şeyin ayrıntılı biçimde, titizlikle elenip değerlendirilmesidir.