Anlamı
'bir şeyin elden çıkarılması gerektiği hâlde buna bir türlü kıyamamak' anlamında kınama yollu söylenen bir söz:
'Bir kısmetin çıkar çıkmaz seni vereceğiz. Turşunu kuracak değiliz ya!' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Turşusunu kurmak, elden çıkarılması, kullanılması ya da bir işe yaratılması gereken bir şeyi ya da bir kimseyi, buna bir türlü kıyamayıp gereksiz yere elde tutmayı kınamak için, alaylı bir dille söylenen bir sözdür. Söze göre, bir şey saklanacak, biriktirilecek bir mal değildir; onu tıpkı bir turşu gibi kurup saklamanın anlamı yoktur, zamanı gelince elden çıkarılmalıdır. Deyim, gereksiz yere bir şeyi ya da birini elde tutmaya kalkışanlara, bu tutumun yersizliğini hatırlatmak için kullanılır. Deyimdeki turşusunu kurmak kalıbı, bir şeyi boş yere saklayıp elde tutmayı alaylı bir dille anlatır. Söz çoğunlukla elden çıkarılması gereken bir şeye kıyamayanlar için kullanılır. Kısmeti çıkınca kızını evlendireceklerini söyleyip, turşusunu kuracak değiliz ya, dediler. Elden çıkarılması gerekeni boş yere elde tutmayı kınayan, alaylı bir sözdür.
Turşusunu Kurmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yıllardır kullanmadığı hâlde bir türlü elden çıkaramadığı o eski eşyalar için ona, sonunda bunların turşusunu mu kuracaksın, deyip bu tutumunu şakayla karışık eleştirdiler.
- Kızlarını evlendirme çağı geldiği hâlde durmadan erteleyen aileye komşuları, uygun bir kısmet çıkınca vermek gerekir, turşusunu kuracak değilsiniz ya, diye takılmaya başladılar.
- Artık işe yaramayan makineyi depoda tutmakta ısrar eden ustabaşına, bunun turşusunu kurmanın bir anlamı olmadığını, yer kapladığını ve elden çıkarılması gerektiğini anlattılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Elden çıkarılması ya da kullanılması gereken bir şeyi ya da bir kimseyi, buna bir türlü kıyamayıp gereksiz yere elde tutmayı kınamak için alaylı bir dille söylenen bir sözdür. Bir şeyi boş yere saklamanın yersizliğini hatırlatır.
Bir şeyin saklanacak, biriktirilecek bir mal olmadığını; onu tıpkı bir turşu gibi kurup saklamanın anlamsız olduğunu anlatır. Zamanı gelince elden çıkarılması gereken bir şeyi boş yere tutmaya kalkışanlara, bu tutumun yersizliğini alaylı bir dille hatırlatır.
Çoğunlukla elden çıkarılması gereken bir şeye kıyamayanlar için kullanılır. Evlendirme çağı gelmiş kızını vermeyi erteleyen bir aile için, turşusunu kuracak değiliz ya, denmesi buna örnektir. Boş yere elde tutmayı kınayan alaylı bir söz olarak geçer.